Günlük Yapılması Gereken Zikirler Nelerdir?

[OguzYalcin]

Günlük zikir yapmak, Kur'an ve sahih hadislerle sabit bir ibadettir. Peygamberimiz (s.a.v.) sabah-akşam belirli zikirleri düzenli olarak okumuş, sahabelere de öğretmiştir. Günlük yapılması tavsiye edilen zikirler arasında Ayetü'l-Kürsî, üç İhlas ve Muavvizeteyn (Felak-Nas), sabah-akşam tesbihatı (Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber), istiğfar, salavat ve "Lâ ilâhe illallah" cümlesinin tekrarı öne çıkar. Bu zikirler hadis kaynaklarında bizzat Peygamberimiz'in tavsiyesiyle sabit olup belirli vakitlerde okunması daha fazla önem taşır.

Sabah ve Akşam Zikirlerinin Temeli​

Güne zikirle başlamak ve zikirle bitirmek, Kur'an'ın doğrudan emrettiği bir pratiktir. "Sabah akşam Rabbini zikret" (Âl-i İmrân, 41) ayeti bu uygulamanın Kur'anî dayanağını ortaya koyar. Peygamberimiz (s.a.v.) sabah namazının ardından ve akşam namazının ardından okunacak belirli zikirleri bizzat belirlemiştir; bunlar Sahih-i Müslim, Ebû Dâvûd ve Tirmizî gibi güvenilir hadis kaynaklarında yer alır.

Sabah zikirlerinin vakti fecirden öğleye kadardır; akşam zikirlerinin vakti ise ikindiden yatmadan öncesine kadardır. Bu vakitlerde okunacak zikirler "ezkâr-ı sabah ve mesâ" olarak anılır ve pek çok hadis kaynağında bir arada derlenir.

Her Gün Okunması Tavsiye Edilen Temel Zikirler​

Aşağıdaki zikirler, sahih hadis kaynaklarına dayalı olarak günlük pratikte yer alması tavsiye edilen zikirlerdir.

Ayetü'l-Kürsî​

Arapça:
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ...

Okunuşu:
Allâhu lâ ilâhe illâ huve'l-hayyü'l-kayyûm...

Anlamı:
"Allah, kendisinden başka hiçbir ilah olmayandır; O, Hay'dır, Kayyûm'dur..." (Bakara, 255)

Kaynağı:
Ebû Hureyre'den rivayet edilen bir hadiste Peygamberimiz (s.a.v.), her farz namazın ardından Ayetü'l-Kürsî'yi okuyanın cennete girmesine yalnızca ölümün engel olduğunu bildirmiştir. (Nesâî, Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle)

Üç Kul Suresi: İhlas, Felak ve Nas​

Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen bir hadiste Peygamberimiz (s.a.v.), sabah ve akşam üç defa İhlas, Felak ve Nas surelerini okumanın her şeye karşı yeteceğini bildirmiştir. Bu üç sure "muavvizât" olarak da anılır ve günlük zikir pratiğinin en sağlam dayanaklarından biridir.

Tesbihat: Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber​

Arapça:
سُبْحَانَ اللَّهِ — الْحَمْدُ لِلَّهِ — اللَّهُ أَكْبَرُ

Okunuşu:
Sübhânallah — Elhamdülillah — Allahu Ekber

Anlamı:
"Allah'ı tenzih ederim — Hamd Allah'a aittir — Allah en büyüktür."

Kaynağı:
Her farz namazın ardından bu üç zikrin otuzüçer kez, yüzüncüde ise "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh..." diye tamamlanması Sahih-i Müslim'de Hz. Ebû Hureyre'den rivayet edilmiştir. (Müslim, Mesâcid, 146)

İstiğfar​

Arapça:
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ

Okunuşu:
Estağfirullâhe'l-azîm

Anlamı:
"Yüce Allah'tan bağışlanma dilerim."

Kaynağı:
Peygamberimiz (s.a.v.) günde yüz kez istiğfar ettiğini bizzat bildirmiştir. (Müslim, Zikir, 41) İstiğfar için belirli bir vakit ya da tekrar sayısı zorunlu değildir; güne yayılarak yapılması tavsiye edilir.

Salavat​

Arapça:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ

Okunuşu:
Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed

Anlamı:
"Allah'ım! Muhammed'e ve Muhammed'in ailesine salât eyle."

Kaynağı:
Kur'an'da "Ey iman edenler! Siz de ona salât edin ve tam bir teslimiyetle selam verin." (Ahzâb, 56) ayeti salavatın dayanağını oluşturur. Hadislerde Cuma günü salavatın artırılması ayrıca tavsiye edilmiştir.

Lâ ilâhe illallah​

Arapça:
لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ

Okunuşu:
Lâ ilâhe illallâh

Anlamı:
"Allah'tan başka ilah yoktur."

Kaynağı:
Tirmizî'de rivayet edilen bir hadiste bu zikrin en faziletli zikir olduğu bildirilmiştir. (Tirmizî, Deavât, 9) Kelime-i tevhidin günlük zikir pratiğindeki merkezi yeri pek çok hadiste vurgulanmaktad