DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Uyku duası, yatmadan önce okunması tavsiye edilen ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hadislerinde yer alan duaları ifade eder. Bu dualar; Kur'an'dan belirli sureler, Peygamberimiz'den nakledilen zikir ve dua metinleri ile uyku öncesi yapılan tevhid ve tesbihlerden oluşur. Tek bir "uyku duası" olarak adlandırılan sabit bir metin yoktur; ancak hadis kaynaklarında uyku öncesine özgü birden fazla rivayet bulunmaktadır.
Uyku, İslam'da küçük ölüme benzetilmiş; yatmak ve uyanmak da birer ibadet vesilesi olarak değerlendirilmiştir. Bu anlayıştan hareketle Hz. Peygamber'in uyku öncesinde çeşitli dua ve zikirler okuduğu, bunları sahabelerine de öğrettiği bilinmektedir. Söz konusu rivayetler başta Buhârî ve Müslim olmak üzere güvenilir hadis kaynaklarında yer almaktadır.
Hz. Peygamber'in uyku öncesinde okuduğuna dair en çok aktarılan dualardan biri şudur:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım, senin adınla ölür (uyur) ve senin adınla dirilirim (uyanırım)."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 7; Müslim, Zikir, 59. Hz. Huzeyfe ve Hz. Berâ b. Âzib'den rivayet edilmiştir.
Aynı hadis rivayetlerinde uyanınca okunacak dua da aktarılmıştır:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdü lillâhi'llezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamd olsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 7.
Hadislerde yatmadan önce belirli surelerin okunmasına dair rivayetler de bulunmaktadır. Bunların en bilinenleri İhlâs, Felak ve Nâs sureleridir.
Hz. Âişe'den nakledilen bir rivayete göre Hz. Peygamber her gece yatmadan önce ellerini bir araya getirir, İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okur, ardından ellerini vücuduna sürerdi. Bunu üç kez tekrarlardı. (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân, 14; Ebû Dâvûd, Edeb, 98.)
Bakara suresinin son iki ayeti olan "Âmenerrasûlü" bölümünün de gece okunması tavsiye edilmiştir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Her kim gece Bakara suresinin son iki ayetini okursa bu ona yeter." (Buhârî, Megâzî, 12; Müslim, Müsâfirîn, 255.) Buradaki "yeter" ifadesi müfessirler tarafından farklı biçimlerde açıklanmış; genel olarak o geceye karşı yeterli bir manevi koruma anlamında değerlendirilmiştir.
Ayrıca İsrâ suresinin 111. ayetini içeren tesbih ve Mülk suresini yatmadan önce okumanın fazileti hakkında da rivayetler aktarılmıştır; ancak bu rivayetlerin sıhhat dereceleri birbirinden farklıdır.
Hz. Peygamber, kızı Hz. Fâtıma ile Hz. Ali'ye ev işlerinin yorgunluğundan şikâyet ettiklerinde hizmetçi istemek yerine şunu tavsiye etmiştir: Yatmadan önce otuz üç kez sübhânallah, otuz üç kez elhamdülillah, otuz dört kez Allahu ekber deyiniz. Bu, toplam yüz tesbih eder ve sizin için bir hizmetçiden daha hayırlıdır. (Buhârî, Fedâilü's-sahâbe, 9; Müslim, Zikir, 80.)
Bu tesbihler hadis literatüründe "uyku tesbihleri" veya "Fâtıma tesbihi" olarak da anılmaktadır.
Evet, Âyetü'l-Kürsî'nin yatmadan önce okunması hadislerde açıkça geçmektedir. Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Her kim yatmadan önce Âyetü'l-Kürsî'yi okursa Allah ona bir koruyucu gönderir ve şeytan sabaha kadar ona yaklaşamaz." (Buhârî, Vekâlet, 10.)
Âyetü'l-Kürsî, Bakara suresinin 255. ayetidir. Hem uyku öncesinde hem de günlük zikirde en çok tavsiye edilen ayetler arasında yer alır.
Hadislerde bu duaların belirli bir sırayla okunması gerektiğine dair zorunlu bir tertip aktarılmamıştır. Rivayetlerde geçen uygulamalar şu şekilde özetlenebilir: Yatağa uzanmadan önce abdest almak, sağ yanüstü yatmak, İhlâs-Felak-Nâs surelerini okuyup elleri vücuda sürmek, Âyetü'l-Kürsî okumak, tesbihleri çekmek ve "Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ
Uyku, İslam'da küçük ölüme benzetilmiş; yatmak ve uyanmak da birer ibadet vesilesi olarak değerlendirilmiştir. Bu anlayıştan hareketle Hz. Peygamber'in uyku öncesinde çeşitli dua ve zikirler okuduğu, bunları sahabelerine de öğrettiği bilinmektedir. Söz konusu rivayetler başta Buhârî ve Müslim olmak üzere güvenilir hadis kaynaklarında yer almaktadır.
Hadislerde Geçen Uyku Öncesi Dualar
Hz. Peygamber'in uyku öncesinde okuduğuna dair en çok aktarılan dualardan biri şudur:
Arapça:
بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ أَمُوتُ وَأَحْيَا
Okunuşu:
Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ.
Anlamı:
"Allah'ım, senin adınla ölür (uyur) ve senin adınla dirilirim (uyanırım)."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 7; Müslim, Zikir, 59. Hz. Huzeyfe ve Hz. Berâ b. Âzib'den rivayet edilmiştir.
Aynı hadis rivayetlerinde uyanınca okunacak dua da aktarılmıştır:
Arapça:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Okunuşu:
Elhamdü lillâhi'llezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr.
Anlamı:
"Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah'a hamd olsun. Dönüş O'nadır."
Kaynağı:
Buhârî, Deavât, 7.
Yatmadan Önce Okunması Tavsiye Edilen Sureler
Hadislerde yatmadan önce belirli surelerin okunmasına dair rivayetler de bulunmaktadır. Bunların en bilinenleri İhlâs, Felak ve Nâs sureleridir.
Hz. Âişe'den nakledilen bir rivayete göre Hz. Peygamber her gece yatmadan önce ellerini bir araya getirir, İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okur, ardından ellerini vücuduna sürerdi. Bunu üç kez tekrarlardı. (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân, 14; Ebû Dâvûd, Edeb, 98.)
Bakara suresinin son iki ayeti olan "Âmenerrasûlü" bölümünün de gece okunması tavsiye edilmiştir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Her kim gece Bakara suresinin son iki ayetini okursa bu ona yeter." (Buhârî, Megâzî, 12; Müslim, Müsâfirîn, 255.) Buradaki "yeter" ifadesi müfessirler tarafından farklı biçimlerde açıklanmış; genel olarak o geceye karşı yeterli bir manevi koruma anlamında değerlendirilmiştir.
Ayrıca İsrâ suresinin 111. ayetini içeren tesbih ve Mülk suresini yatmadan önce okumanın fazileti hakkında da rivayetler aktarılmıştır; ancak bu rivayetlerin sıhhat dereceleri birbirinden farklıdır.
Yatmadan Önce Okunacak Tesbih ve Zikir
Hz. Peygamber, kızı Hz. Fâtıma ile Hz. Ali'ye ev işlerinin yorgunluğundan şikâyet ettiklerinde hizmetçi istemek yerine şunu tavsiye etmiştir: Yatmadan önce otuz üç kez sübhânallah, otuz üç kez elhamdülillah, otuz dört kez Allahu ekber deyiniz. Bu, toplam yüz tesbih eder ve sizin için bir hizmetçiden daha hayırlıdır. (Buhârî, Fedâilü's-sahâbe, 9; Müslim, Zikir, 80.)
Bu tesbihler hadis literatüründe "uyku tesbihleri" veya "Fâtıma tesbihi" olarak da anılmaktadır.
Ayete'l-Kürsî Yatmadan Önce Okunur mu?
Evet, Âyetü'l-Kürsî'nin yatmadan önce okunması hadislerde açıkça geçmektedir. Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Her kim yatmadan önce Âyetü'l-Kürsî'yi okursa Allah ona bir koruyucu gönderir ve şeytan sabaha kadar ona yaklaşamaz." (Buhârî, Vekâlet, 10.)
Âyetü'l-Kürsî, Bakara suresinin 255. ayetidir. Hem uyku öncesinde hem de günlük zikirde en çok tavsiye edilen ayetler arasında yer alır.
Uyku Öncesi Duaların Okunuş Sırası Var mı?
Hadislerde bu duaların belirli bir sırayla okunması gerektiğine dair zorunlu bir tertip aktarılmamıştır. Rivayetlerde geçen uygulamalar şu şekilde özetlenebilir: Yatağa uzanmadan önce abdest almak, sağ yanüstü yatmak, İhlâs-Felak-Nâs surelerini okuyup elleri vücuda sürmek, Âyetü'l-Kürsî okumak, tesbihleri çekmek ve "Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ
