SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Yemek duası, yemekten önce "Bismillah" diyerek başlar. Hz. Peygamber'in uygulaması ve hadislerde aktarılan rivayetler doğrultusunda yemek öncesinde besmele çekmek, yemek sırasında besmeleyi unutanlar için ise özel bir dua okunması tavsiye edilmiştir. Yemek sonrasında ise şükür içerikli bir dua okunur.
Konu basit görünse de "yemek duası" ifadesi aslında birkaç farklı anı kapsar: yemek öncesi, yemek sırasında besmeleyi unutma durumu ve yemek sonrası şükür duası. Her birinin hadis kaynaklarındaki dayanağı farklıdır.
Yemekten önce okunacak dua, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça belirtilmiştir: besmele, yani "Bismillah" demek. Ömer bin Ebî Seleme'den rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Bazı kaynaklarda "Bismillahi ve alâ berekeillâh" ifadesinin de yemek başında söylendiği aktarılmaktadır; ancak bu rivayet, yalnızca besmeleyi içeren rivayetler kadar yaygın değildir. Temel uygulama, yemek başında "Bismillah" demektir.
Yemek yerken başta besmele çekmeyi unutan kişi için Hz. Peygamber'den özel bir dua rivayet edilmiştir. Âişe validemizden aktarılan hadise göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında Allah'ın adını anmayı unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla
Bu dua, yemek ortasında besmeleyi hatırlayan kişinin söyleyebileceği, hadisle sabit bir uygulamadır.
Yemek sonrasında okunacak dua konusunda Hz. Peygamber'den birden fazla rivayet aktarılmıştır. En çok bilinen ve hadis kaynaklarında yer alan rivayet şudur:
Muâz bin Enes'ten rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kim yemek yedikten sonra 'Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin' derse geçmiş günahları bağışlanır." (Ebû Dâvûd, Libâs, 1; Tirmizî, Da'avât, 56 — Tirmizî bu hadisi hasen olarak nitelendirmiştir.)
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin
Anlamı:
Bana bu yemeği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın onu rızık olarak veren Allah'a hamd olsun.
Bunun yanı sıra daha kısa bir şükür ifadesi olarak yalnızca "Elhamdülillah" demek de yemek sonrasında yaygın bir uygulamadır. Kur'an'da da (İbrahim, 7) nimetin şükrünü yerine getirmenin önemi vurgulanmıştır; ancak bu ayet doğrudan bir yemek duası değil, şükrün genel ilkesini bildiren bir ayettir.
Hadis kaynaklarında yemek öncesi veya sonrası duaların belirli bir sayıda tekrar edilmesi gerektiğine dair bir rivayet bulunmamaktadır. Yemek başında bir kez "Bismillah" demek, yemek sonunda bir kez şükür duası okumak yeterlidir. Belirli bir tekrar sayısı şart koşmak, kaynakta bulunmayan bir uygulama olur.
Hadislerde yemek duası için ellerin kaldırılmasına dair özel bir rivayet bulunmamaktadır. Yemek başında "Bismillah" demek ve yemek sonunda şükür duasını okumak, eller kaldırılmadan da yapılabilir. Eller kaldırarak dua etmek genel olarak caiz olmakla birlikte, yemek duasına özgü bu uygulamayı zorunlu kılan bir kaynak yoktur.
Çocuklara önce yemek başında "Bismillah" demeyi alışkanlık haline getirmek yeterli bir başlangıçtır. Hz. Peygamber'in hadisinde de temel öğretinin besmele olduğu görülmektedir. Yemek sonrası "Elhamdülillah" demek ise kısa ve akılda kalıcı olduğu için küçük yaşlardan itibaren kolayca benimsetilebilir. Uzun duaları ezberletmek için önce bu iki kısa uygulamayı yerleştirmek daha kalıcı bir sonuç verir.
Konu basit görünse de "yemek duası" ifadesi aslında birkaç farklı anı kapsar: yemek öncesi, yemek sırasında besmeleyi unutma durumu ve yemek sonrası şükür duası. Her birinin hadis kaynaklarındaki dayanağı farklıdır.
Yemekten Önce Ne Okunur?
Yemekten önce okunacak dua, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça belirtilmiştir: besmele, yani "Bismillah" demek. Ömer bin Ebî Seleme'den rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Bismillah de, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime, 2; Müslim, Eşribe, 108)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâh
Anlamı:
Allah'ın adıyla
Bazı kaynaklarda "Bismillahi ve alâ berekeillâh" ifadesinin de yemek başında söylendiği aktarılmaktadır; ancak bu rivayet, yalnızca besmeleyi içeren rivayetler kadar yaygın değildir. Temel uygulama, yemek başında "Bismillah" demektir.
Yemek Sırasında Besmeleyi Unutursam Ne Okurum?
Yemek yerken başta besmele çekmeyi unutan kişi için Hz. Peygamber'den özel bir dua rivayet edilmiştir. Âişe validemizden aktarılan hadise göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Biriniz yemek yiyeceği zaman Allah'ın adını ansın. Başında Allah'ın adını anmayı unutursa 'Bismillâhi evvelehû ve âhirehû' desin." (Ebû Dâvûd, Et'ime, 16; Tirmizî, Et'ime, 47)
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
Başında da sonunda da Allah'ın adıyla
Bu dua, yemek ortasında besmeleyi hatırlayan kişinin söyleyebileceği, hadisle sabit bir uygulamadır.
Yemekten Sonra Hangi Dua Okunur?
Yemek sonrasında okunacak dua konusunda Hz. Peygamber'den birden fazla rivayet aktarılmıştır. En çok bilinen ve hadis kaynaklarında yer alan rivayet şudur:
Muâz bin Enes'ten rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kim yemek yedikten sonra 'Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin' derse geçmiş günahları bağışlanır." (Ebû Dâvûd, Libâs, 1; Tirmizî, Da'avât, 56 — Tirmizî bu hadisi hasen olarak nitelendirmiştir.)
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve rezakanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvvetin
Anlamı:
Bana bu yemeği yediren ve benden herhangi bir güç ve kuvvet olmaksızın onu rızık olarak veren Allah'a hamd olsun.
Bunun yanı sıra daha kısa bir şükür ifadesi olarak yalnızca "Elhamdülillah" demek de yemek sonrasında yaygın bir uygulamadır. Kur'an'da da (İbrahim, 7) nimetin şükrünü yerine getirmenin önemi vurgulanmıştır; ancak bu ayet doğrudan bir yemek duası değil, şükrün genel ilkesini bildiren bir ayettir.
Yemek Duası Kaç Defa Okunur?
Hadis kaynaklarında yemek öncesi veya sonrası duaların belirli bir sayıda tekrar edilmesi gerektiğine dair bir rivayet bulunmamaktadır. Yemek başında bir kez "Bismillah" demek, yemek sonunda bir kez şükür duası okumak yeterlidir. Belirli bir tekrar sayısı şart koşmak, kaynakta bulunmayan bir uygulama olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek duası okunurken eller kaldırılır mı?
Hadislerde yemek duası için ellerin kaldırılmasına dair özel bir rivayet bulunmamaktadır. Yemek başında "Bismillah" demek ve yemek sonunda şükür duasını okumak, eller kaldırılmadan da yapılabilir. Eller kaldırarak dua etmek genel olarak caiz olmakla birlikte, yemek duasına özgü bu uygulamayı zorunlu kılan bir kaynak yoktur.
Çocuklara yemek duası nasıl öğretilir?
Çocuklara önce yemek başında "Bismillah" demeyi alışkanlık haline getirmek yeterli bir başlangıçtır. Hz. Peygamber'in hadisinde de temel öğretinin besmele olduğu görülmektedir. Yemek sonrası "Elhamdülillah" demek ise kısa ve akılda kalıcı olduğu için küçük yaşlardan itibaren kolayca benimsetilebilir. Uzun duaları ezberletmek için önce bu iki kısa uygulamayı yerleştirmek daha kalıcı bir sonuç verir.
