DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Sofraya oturmadan önce okunan yemek duası, Arapça "Bismillahi ve alâ bereketiLlâh" ifadesinden oluşur. Türkçe anlamı ise "Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine (yiyorum)" şeklindedir. Bu dua, Hz. Peygamber'in hadislerinde rivayet edilmiş olup yemek öncesinde okunması sünnet kabul edilmektedir.
Yemeğe başlarken "Bismillah" demek de tek başına yeterlidir; nitekim hadis kaynaklarında her ikisi de yer almaktadır. Ancak tam formun okunması daha faziletli görülmektedir. Yemek biterken ise ayrı bir şükür duası okunur; bu iki uygulama birbirinden farklıdır.
Yemek öncesinde okunan duanın kaynağı, Ebu Davud ve İbn Mace gibi hadis kaynaklarında geçen rivayetlerdir. Dua şöyledir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ وَعَلَى بَرَكَةِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh
Anlamı:
"Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine (yemeye başlıyorum)."
Kaynağı:
Ebu Davud, Etime, 11; İbn Mace, Etime, 2
Bu dua kısa ve öz olmasına karşın içerdiği anlam derindir. Hem Allah'ın adını anmayı hem de yenilen rızkın bereketini O'ndan beklemeyi bir arada ifade eder. Yemeğe başlarken yalnızca "Bismillah" demenin de sünnet kapsamında değerlendirildiğini belirtmek gerekir; bu ikisi arasında bir çelişki yoktur.
Yemek başlarken Bismillah demeyi unutan kişi, yemek sırasında hatırladığında ne yapacağını merak edebilir. Bu konuda Tirmizi'de geçen bir hadiste Hz. Peygamber'in şu ifadeyi öğrettiği rivayet edilmektedir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
"Allah'ın adıyla; başında da sonunda da."
Kaynağı:
Tirmizi, Etime, 47; Ebu Davud, Etime, 16
Yani yemek bitmeden hatırlayan kişi bu ifadeyi okuyarak duayı tamamlamış sayılır. Bu uygulama, duanın sonradan okunmasını da anlamlı kılan bir sünnettir.
Yemek duası denildiğinde yalnızca başlangıç duası akla gelse de yemek sonrasında okunan şükür duası da hadislerde yer almaktadır. Bu dua, yenilen rızık için Allah'a hamd etmeyi içerir.
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun."
Kaynağı:
Ebu Davud, Etime, 52; Tirmizi, Daavât, 56
Bu dua, yemeğin ardından okunan ve şükrü dile getiren kısa bir ifadedir. Yemek öncesi ve sonrası dualar birlikte değerlendirildiğinde, sofranın başından sonuna kadar bir farkındalık hali içinde olmanın sünnet çerçevesinde teşvik edildiği görülür.
Ev sahibine dua etmek de sünnet kapsamında değerlendirilen bir uygulamadır. Hadis kaynaklarında Hz. Peygamber'in, kendisini doyuran kişi için şu duayı okuduğu rivayet edilmektedir:
Arapça:
اللّٰهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَاسْقِ مَنْ سَقَانِي
Okunuşu:
Allâhümme et'im men et'amenî vesqi men sekânî
Anlamı:
"Allah'ım, beni yedireni sen de yedir; beni içireni sen de içir."
Kaynağı:
Müslim, Eşribe, 137
Bu dua, sofra paylaşımının yalnızca maddî bir eylem olmadığını, aynı zamanda karşılıklı bir hayır dileme vesilesi olduğunu hatırlatır.
Yemek duası bir kez okunur; hadislerde belirli bir tekrar sayısı yer almamaktadır. Yemeğe başlarken bir kez "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" demek sünneti yerine getirmek için yeterlidir.
Hayır, yemek duası için abdest şart değildir. Bu dua, namaz gibi belirli bir taharet şartına bağlı değildir; abdestli ya da abdestsiz okunabilir.
Yemek duasını çocuklara öğretmenin en pratik yolu, sofrada her seferinde birlikte sesli okumaktır. Önce kısa form olan "Bismillah" ile başlanabilir; çocuk bunu alışkanlık haline getirdikten sonra tam okunuş olan "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" yavaş yavaş eklenebilir. Tekrar ve örnek olma, ezber yöntemlerinden çok daha etkili
Yemeğe başlarken "Bismillah" demek de tek başına yeterlidir; nitekim hadis kaynaklarında her ikisi de yer almaktadır. Ancak tam formun okunması daha faziletli görülmektedir. Yemek biterken ise ayrı bir şükür duası okunur; bu iki uygulama birbirinden farklıdır.
Yemek Duasının Arapçası, Okunuşu ve Anlamı
Yemek öncesinde okunan duanın kaynağı, Ebu Davud ve İbn Mace gibi hadis kaynaklarında geçen rivayetlerdir. Dua şöyledir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ وَعَلَى بَرَكَةِ اللهِ
Okunuşu:
Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh
Anlamı:
"Allah'ın adıyla ve Allah'ın bereketi üzerine (yemeye başlıyorum)."
Kaynağı:
Ebu Davud, Etime, 11; İbn Mace, Etime, 2
Bu dua kısa ve öz olmasına karşın içerdiği anlam derindir. Hem Allah'ın adını anmayı hem de yenilen rızkın bereketini O'ndan beklemeyi bir arada ifade eder. Yemeğe başlarken yalnızca "Bismillah" demenin de sünnet kapsamında değerlendirildiğini belirtmek gerekir; bu ikisi arasında bir çelişki yoktur.
Yemek Sırasında Bismillah'ı Unutan Ne Yapmalı?
Yemek başlarken Bismillah demeyi unutan kişi, yemek sırasında hatırladığında ne yapacağını merak edebilir. Bu konuda Tirmizi'de geçen bir hadiste Hz. Peygamber'in şu ifadeyi öğrettiği rivayet edilmektedir:
Arapça:
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Okunuşu:
Bismillâhi evvelehû ve âhirehû
Anlamı:
"Allah'ın adıyla; başında da sonunda da."
Kaynağı:
Tirmizi, Etime, 47; Ebu Davud, Etime, 16
Yani yemek bitmeden hatırlayan kişi bu ifadeyi okuyarak duayı tamamlamış sayılır. Bu uygulama, duanın sonradan okunmasını da anlamlı kılan bir sünnettir.
Yemek Sonrasında Okunan Şükür Duası
Yemek duası denildiğinde yalnızca başlangıç duası akla gelse de yemek sonrasında okunan şükür duası da hadislerde yer almaktadır. Bu dua, yenilen rızık için Allah'a hamd etmeyi içerir.
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ minel müslimîn
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslümanlardan kılan Allah'a hamd olsun."
Kaynağı:
Ebu Davud, Etime, 52; Tirmizi, Daavât, 56
Bu dua, yemeğin ardından okunan ve şükrü dile getiren kısa bir ifadedir. Yemek öncesi ve sonrası dualar birlikte değerlendirildiğinde, sofranın başından sonuna kadar bir farkındalık hali içinde olmanın sünnet çerçevesinde teşvik edildiği görülür.
Misafirlikte veya Başkasının Sofrasında Okunacak Dua
Ev sahibine dua etmek de sünnet kapsamında değerlendirilen bir uygulamadır. Hadis kaynaklarında Hz. Peygamber'in, kendisini doyuran kişi için şu duayı okuduğu rivayet edilmektedir:
Arapça:
اللّٰهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَاسْقِ مَنْ سَقَانِي
Okunuşu:
Allâhümme et'im men et'amenî vesqi men sekânî
Anlamı:
"Allah'ım, beni yedireni sen de yedir; beni içireni sen de içir."
Kaynağı:
Müslim, Eşribe, 137
Bu dua, sofra paylaşımının yalnızca maddî bir eylem olmadığını, aynı zamanda karşılıklı bir hayır dileme vesilesi olduğunu hatırlatır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek duası kaç defa okunur?
Yemek duası bir kez okunur; hadislerde belirli bir tekrar sayısı yer almamaktadır. Yemeğe başlarken bir kez "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" demek sünneti yerine getirmek için yeterlidir.
Yemek duası abdestli okunmalı mı?
Hayır, yemek duası için abdest şart değildir. Bu dua, namaz gibi belirli bir taharet şartına bağlı değildir; abdestli ya da abdestsiz okunabilir.
Çocuklara yemek duası nasıl öğretilir?
Yemek duasını çocuklara öğretmenin en pratik yolu, sofrada her seferinde birlikte sesli okumaktır. Önce kısa form olan "Bismillah" ile başlanabilir; çocuk bunu alışkanlık haline getirdikten sonra tam okunuş olan "Bismillâhi ve alâ bereketiLlâh" yavaş yavaş eklenebilir. Tekrar ve örnek olma, ezber yöntemlerinden çok daha etkili
