OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Cenaze namazı, bir Müslümanın hayatının son yolculuğunda kılınan ve dört tekbirden oluşan özel bir namazdır. Her tekbirin ardından farklı bir bölüm okunur: birinci tekbirden sonra Fatiha Suresi, ikinci tekbirden sonra Hz. Peygamber'e salavat, üçüncü tekbirden sonra vefat eden kişi için dua, dördüncü tekbirden sonra ise kısa bir dua okunarak iki yana selam verilir. Cenaze namazının bu yapısı, Hanefi mezhebine göre uygulamanın en yaygın biçimidir ve İslam fıkıh kaynaklarında ayrıntılı olarak yer almaktadır.
Cenaze namazı diğer namazlardan farklı olarak rükû ve secde içermez; ayakta kılınır. Namaza başlamadan önce niyet edilir ve imam tekbir alır. Cemaat de imamla birlikte tekbir alarak namaza dahil olur. Cenaze önde, kıble yönünde bulunur; cemaat ise cenaze ile kıble arasında değil, cenazanin arkasında saf tutar.
Cenaze namazının dört tekbirinin her birinde okunanlar bellidir. Birinci tekbirden sonra eller bağlanır ve yalnızca Fatiha Suresi okunur; zira Hz. Peygamber'in cenaze namazında Fatiha okuduğuna dair sahih hadisler mevcuttur. İbn Abbas'tan rivayet edilen bir hadiste Rasûlullah'ın cenaze namazında Fatiha Suresi okuduğu aktarılmaktadır. (Tirmizî, Cenâiz, 37)
İkinci tekbirden sonra Hz. Peygamber'e salavat okunur. Namazlarda okunan salavat-ı İbrahimiyye burada da geçerlidir:
Arapça:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Okunuşu:
Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd. Allahümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd.
Anlamı:
Allah'ım! İbrahim'e ve İbrahim'in âline salât ettiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de salât et. Şüphesiz sen Hamîd ve Mecîd'sin. Allah'ım! İbrahim'e ve İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de bereket ver. Şüphesiz sen Hamîd ve Mecîd'sin.
Üçüncü tekbirden sonra vefat eden kişi için dua okunur. Bu bölüm cenaze namazının en önemli kısmıdır; zira namaz, özünde merhum için kılınan bir dua namazıdır. Hz. Peygamber'den bu amaçla rivayet edilmiş dualar hadis kaynaklarında yer almaktadır. En yaygın ve en sağlam rivayetlerden biri şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allahümmagfir lihayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâibinâ ve sagîrinâ ve kebîrinâ ve zekirinâ ve ünsânâ. Allahümme men ahyeytehu minnâ fe ahyihi alel islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe teveffehü alel îmân.
Anlamı:
Allah'ım! Aramızdaki diri ve ölülerimizi, hazır bulunan ve uzakta olanlarımızı, küçük ve büyüklerimizi, erkek ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat; içimizden vefat ettirdiklerini iman üzere vefat ettir.
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Cenâiz, 60; Tirmizî, Cenâiz, 38
Bu duanın ardından ya da bunun yerine Hanefi kaynaklarında yer alan şu dua da okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا
Cenaze namazı diğer namazlardan farklı olarak rükû ve secde içermez; ayakta kılınır. Namaza başlamadan önce niyet edilir ve imam tekbir alır. Cemaat de imamla birlikte tekbir alarak namaza dahil olur. Cenaze önde, kıble yönünde bulunur; cemaat ise cenaze ile kıble arasında değil, cenazanin arkasında saf tutar.
Her Tekbirde Ne Okunur?
Cenaze namazının dört tekbirinin her birinde okunanlar bellidir. Birinci tekbirden sonra eller bağlanır ve yalnızca Fatiha Suresi okunur; zira Hz. Peygamber'in cenaze namazında Fatiha okuduğuna dair sahih hadisler mevcuttur. İbn Abbas'tan rivayet edilen bir hadiste Rasûlullah'ın cenaze namazında Fatiha Suresi okuduğu aktarılmaktadır. (Tirmizî, Cenâiz, 37)
İkinci tekbirden sonra Hz. Peygamber'e salavat okunur. Namazlarda okunan salavat-ı İbrahimiyye burada da geçerlidir:
Arapça:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Okunuşu:
Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd. Allahümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd.
Anlamı:
Allah'ım! İbrahim'e ve İbrahim'in âline salât ettiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de salât et. Şüphesiz sen Hamîd ve Mecîd'sin. Allah'ım! İbrahim'e ve İbrahim'in âline bereket verdiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in âline de bereket ver. Şüphesiz sen Hamîd ve Mecîd'sin.
Üçüncü Tekbirden Sonra Okunan Cenaze Duası
Üçüncü tekbirden sonra vefat eden kişi için dua okunur. Bu bölüm cenaze namazının en önemli kısmıdır; zira namaz, özünde merhum için kılınan bir dua namazıdır. Hz. Peygamber'den bu amaçla rivayet edilmiş dualar hadis kaynaklarında yer almaktadır. En yaygın ve en sağlam rivayetlerden biri şu duadır:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ
Okunuşu:
Allahümmagfir lihayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâibinâ ve sagîrinâ ve kebîrinâ ve zekirinâ ve ünsânâ. Allahümme men ahyeytehu minnâ fe ahyihi alel islâm, ve men teveffeytehu minnâ fe teveffehü alel îmân.
Anlamı:
Allah'ım! Aramızdaki diri ve ölülerimizi, hazır bulunan ve uzakta olanlarımızı, küçük ve büyüklerimizi, erkek ve kadınlarımızı bağışla. Allah'ım! İçimizden yaşattıklarını İslam üzere yaşat; içimizden vefat ettirdiklerini iman üzere vefat ettir.
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Cenâiz, 60; Tirmizî, Cenâiz, 38
Bu duanın ardından ya da bunun yerine Hanefi kaynaklarında yer alan şu dua da okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا
