SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Günlük zikir yapmak, belirli bir zikir formülünü belirleyip onu düzenli olarak tekrar etmekten ibarettir. Sabah kalktıktan sonra ya da namazların ardından oturup "Sübhânallah", "Elhamdülillah", "Allahu Ekber" gibi zikirlerden birini ya da birkaçını belirli sayılarda tekrar etmek, günlük zikir pratiğinin en temel biçimidir. Bu üç zikir, hadis kaynaklarında özellikle öne çıkar; Hz. Peygamber'in namazların ardından bunları otuz üçer kez söylemeyi tavsiye ettiği Müslim ve Buhârî'de rivayet edilmektedir.
Zikir kelimesi Arapçada "hatırlamak, anmak" anlamına gelir ve Kur'an'da Allah'ı çokça anmak emredilir. "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin." (Ahzâb, 41) Bu ayet zikrin herhangi bir sayıya veya vakite bağlı olmaksızın hayatın içine yayılmasını işaret eder. Günlük zikir alışkanlığı edinmek isteyenler için en sağlam başlangıç noktası, hadislerde açıkça geçen ve sayısı belirlenmiş zikirlerdir.
Çoğu insan zikirle tanışmak istediğinde nereden başlayacağını bilemez. En pratik yol, namazların ardından okunması tavsiye edilen tesbihattan başlamaktır. Hz. Peygamber namazların ardından şu üç zikri otuz üçer kez söylemeyi tavsiye etmiştir:
Sübhânallah — "Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih ederim."
Elhamdülillah — "Her türlü hamd Allah'a aittir."
Allahu Ekber — "Allah her şeyden büyüktür."
Bu üç zikir yüz sayısını tamamlamak için son olarak "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" cümlesiyle bitirilir. (Müslim, Mesâcid, 144)
Beş vakit namaz kılan biri günde on beş kez bu zikir döngüsünü yapma imkânı bulur. Namaz kılmıyor olsa bile bu tesbihatı gün içinde herhangi bir vakitte yapabilir. Önemli olan düzenlilik ve kalp huzuruyla tekrar etmektir.
Hadis kaynaklarında sabah ve akşam vakitleri zikir için özellikle vurgulanan iki zaman dilimidir. Kur'an'da da "Sabah akşam Rabbini zikret." (Âl-i İmrân, 41) ifadesi geçer. Sabah namazından sonra güne başlarken ve akşam namazından sonra güne kapanırken yapılan zikir, günlük rutine en kolay yerleştirilebilen uygulamadır.
Sabah zikirlerinin en bilinen örneklerinden biri Âyetü'l-Kürsî'dir. Hz. Peygamber'in sabah ve akşam Âyetü'l-Kürsî okuyanın Allah'ın koruması altında olacağını belirttiği rivayeti Taberânî'de aktarılmaktadır. Bunun yanı sıra "Bismillâhillezî lâ yedurru measmihî şey'ün fi'l-ardi ve lâ fi's-semâi ve hüve's-semîu'l-alîm" duasını sabah ve akşam üçer kez okumanın faydası Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de rivayet edilmektedir.
Sabah ve akşam zikirlerini bir bütün olarak uygulamak isteyenler için Hisnu'l-Müslim (Müslümanın Kalesi) adlı derleme, hadis kaynaklarına dayanan ve yaygın biçimde kullanılan güvenilir bir başvuru kaynağıdır.
Günlük zikir pratiğini oturtmak isteyenler için üç zikir özellikle öne çıkar.
Tehlil, yani "Lâ ilâhe illallah" zikridir. Hadislerde en faziletli zikir olarak geçer. "Zikrin en faziletlisi Lâ ilâhe illallah'tır." (Tirmizî, Daavât, 9) Bu zikri gün içinde belirli sayılarda tekrar etmek, günlük zikir pratiğinin merkezine yerleştirilebilir.
Salavat, Hz. Peygamber'e salât ve selam getirmektir. "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed" şeklinde okunur. Kur'an'da "Allah ve melekleri Peygamber'e salât ederler; ey iman edenler, siz de ona salât edin ve tam bir teslimiyetle selam verin." (Ahzâb, 56) buyurulur.
İstiğfar ise "Estağfirullah" ya da daha uzun biçimleriyle günlük pişmanlık ve arınma zikridir. Hz. Peygamber'in günde yetmiş ya da yüz kez istiğfar ettiği Buhârî'de rivayet edilmektedir. (Buhârî, Daavât, 3)
Bu üç zikri günlük hayata yaymak; yürürken, beklerken veya işe giderken tekrar etmek mümkündür. Bunlar için ayrı bir zaman dilimi ayırmak gerekmez, ancak ayrı bir vakit ayırmak konsantrasyonu artırır.
Zikir sayısı meselesinde hadislerde geçen belirli sayılara bağlı kalmak en güvenilir yaklaşımdır. Namazların ardından otuz üçer kez tesbihat bunun en belgelenmiş örneğidir. Bunun dışında belirli bir zikir için "şu kadar kez okunmalı" biçiminde kesin bir sayı belirlenmemişse, o sayıyı dinî kaynaklarda varmış gibi sunmak doğru olmaz.
Tesbih kullanmak caizdir; ancak tesbih kullanmak zorunlu değildir. Hz. Peygamber'in parmak uçlarıyla saydığı rivayeti
Zikir kelimesi Arapçada "hatırlamak, anmak" anlamına gelir ve Kur'an'da Allah'ı çokça anmak emredilir. "Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin." (Ahzâb, 41) Bu ayet zikrin herhangi bir sayıya veya vakite bağlı olmaksızın hayatın içine yayılmasını işaret eder. Günlük zikir alışkanlığı edinmek isteyenler için en sağlam başlangıç noktası, hadislerde açıkça geçen ve sayısı belirlenmiş zikirlerdir.
Günlük Zikre Nereden Başlanır?
Çoğu insan zikirle tanışmak istediğinde nereden başlayacağını bilemez. En pratik yol, namazların ardından okunması tavsiye edilen tesbihattan başlamaktır. Hz. Peygamber namazların ardından şu üç zikri otuz üçer kez söylemeyi tavsiye etmiştir:
Sübhânallah — "Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih ederim."
Elhamdülillah — "Her türlü hamd Allah'a aittir."
Allahu Ekber — "Allah her şeyden büyüktür."
Bu üç zikir yüz sayısını tamamlamak için son olarak "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" cümlesiyle bitirilir. (Müslim, Mesâcid, 144)
Beş vakit namaz kılan biri günde on beş kez bu zikir döngüsünü yapma imkânı bulur. Namaz kılmıyor olsa bile bu tesbihatı gün içinde herhangi bir vakitte yapabilir. Önemli olan düzenlilik ve kalp huzuruyla tekrar etmektir.
Sabah ve Akşam Zikirlerinin Yeri
Hadis kaynaklarında sabah ve akşam vakitleri zikir için özellikle vurgulanan iki zaman dilimidir. Kur'an'da da "Sabah akşam Rabbini zikret." (Âl-i İmrân, 41) ifadesi geçer. Sabah namazından sonra güne başlarken ve akşam namazından sonra güne kapanırken yapılan zikir, günlük rutine en kolay yerleştirilebilen uygulamadır.
Sabah zikirlerinin en bilinen örneklerinden biri Âyetü'l-Kürsî'dir. Hz. Peygamber'in sabah ve akşam Âyetü'l-Kürsî okuyanın Allah'ın koruması altında olacağını belirttiği rivayeti Taberânî'de aktarılmaktadır. Bunun yanı sıra "Bismillâhillezî lâ yedurru measmihî şey'ün fi'l-ardi ve lâ fi's-semâi ve hüve's-semîu'l-alîm" duasını sabah ve akşam üçer kez okumanın faydası Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de rivayet edilmektedir.
Sabah ve akşam zikirlerini bir bütün olarak uygulamak isteyenler için Hisnu'l-Müslim (Müslümanın Kalesi) adlı derleme, hadis kaynaklarına dayanan ve yaygın biçimde kullanılan güvenilir bir başvuru kaynağıdır.
Tehlil, Salavat ve İstiğfar: Günlük Üç Temel Zikir
Günlük zikir pratiğini oturtmak isteyenler için üç zikir özellikle öne çıkar.
Tehlil, yani "Lâ ilâhe illallah" zikridir. Hadislerde en faziletli zikir olarak geçer. "Zikrin en faziletlisi Lâ ilâhe illallah'tır." (Tirmizî, Daavât, 9) Bu zikri gün içinde belirli sayılarda tekrar etmek, günlük zikir pratiğinin merkezine yerleştirilebilir.
Salavat, Hz. Peygamber'e salât ve selam getirmektir. "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed" şeklinde okunur. Kur'an'da "Allah ve melekleri Peygamber'e salât ederler; ey iman edenler, siz de ona salât edin ve tam bir teslimiyetle selam verin." (Ahzâb, 56) buyurulur.
İstiğfar ise "Estağfirullah" ya da daha uzun biçimleriyle günlük pişmanlık ve arınma zikridir. Hz. Peygamber'in günde yetmiş ya da yüz kez istiğfar ettiği Buhârî'de rivayet edilmektedir. (Buhârî, Daavât, 3)
Bu üç zikri günlük hayata yaymak; yürürken, beklerken veya işe giderken tekrar etmek mümkündür. Bunlar için ayrı bir zaman dilimi ayırmak gerekmez, ancak ayrı bir vakit ayırmak konsantrasyonu artırır.
Zikir Sayısı ve Tesbih Kullanımı
Zikir sayısı meselesinde hadislerde geçen belirli sayılara bağlı kalmak en güvenilir yaklaşımdır. Namazların ardından otuz üçer kez tesbihat bunun en belgelenmiş örneğidir. Bunun dışında belirli bir zikir için "şu kadar kez okunmalı" biçiminde kesin bir sayı belirlenmemişse, o sayıyı dinî kaynaklarda varmış gibi sunmak doğru olmaz.
Tesbih kullanmak caizdir; ancak tesbih kullanmak zorunlu değildir. Hz. Peygamber'in parmak uçlarıyla saydığı rivayeti
