DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan, yılın en bereketli ayı olarak bilinir ve bu ayda yapılan duaların özel bir değer taşıdığına inanılır. Ramazan ayında okunabilecek en güzel dualar arasında iftar ve sahur duaları, Kadir Gecesi duası, Hz. Peygamber'den rivayet edilen istiğfar ve tesbih duaları ile Kur'an'da geçen dua ayetleri öne çıkar. Bu duaların büyük bölümü Kur'an veya sahih hadis kaynaklarına dayanır; dolayısıyla hangisini okuyacağını bilmek isteyen biri için doğru kaynağa yönelmek önemlidir.
Ramazan'ın duayla olan ilişkisi yalnızca bir gelenek meselesi değildir. Bakara suresi 186. ayette Allah, kullarının kendisine dua ettiğinde icabet edeceğini doğrudan bildirir. Bu ayet Ramazan orucu ayetleriyle birlikte iner ve pek çok müfessir bunu tesadüf değil, kasıtlı bir yerleşim olarak değerlendirir. Ramazan ayı boyunca dua etmek, bu bağlamda ibadet takviminin ayrılmaz bir parçası hâline gelir.
İftarda orucu açarken okunan en yaygın dua, Ebu Davud'un Sünen'inde İbn Ömer'den rivayet edilen şu cümledir:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zameu vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşaallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın dilemesiyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebu Davud, Sünen, Kitabu's-Savm
Bu dua kısa olmakla birlikte iftarın ruhunu yansıtır; şükrü, bedensel rahatlama ile manevi kazancı bir arada dile getirir. Bazı kaynaklarda "Allahümme leke sumtü..." şeklinde başlayan dua da geçmekle birlikte bu rivayetin zayıf olduğu hadis âlimleri tarafından belirtilmiştir. Dolayısıyla yukarıdaki Ebu Davud rivayeti daha sağlam bir kaynağa dayanmaktadır.
Ramazan'ın son on gününde aranması tavsiye edilen Kadir Gecesi, özellikle dua için eşsiz bir fırsat olarak değerlendirilir. Hz. Aişe, Peygamberimize "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" diye sorar. Hz. Peygamber'in öğrettiği dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tuhibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Sünen, Deavat; İbn Mace, Sünen, Dua
Bu dua hem kısa hem de son derece anlamlıdır. İçeriğinde dünyevi bir istek değil, doğrudan affedilme talebi bulunur. Ramazan boyunca, özellikle son on gecede tekrar tekrar okunması tavsiye edilmiştir.
Sahur vakti, Kur'an'da "seher vakti" olarak geçer ve bu vakitte istiğfar edenlerin Allah tarafından övüldüğü bildirilir. Âl-i İmran suresi 17. ayette "seher vakitlerinde bağışlanma dileyenler" Allah'ın sevdiği kullar arasında sayılır.
Sahur için özel ve bağımsız bir dua metni hadislerde ayrıca belirtilmemiştir. Ancak bu vakitte istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ve Allah'tan af dilemek Kur'an'a dayanan bir uygulamadır. Bunun yanı sıra sabah namazı öncesinde okunan dua ve zikirler de bu vakitle örtüşür.
Kur'an'da pek çok dua cümlesi bulunur ve bunlar Ramazan'da da okunabilir. Öne çıkan birkaç tanesi şöyledir:
Bakara suresi 286. ayetin sonundaki dua, hem dünya hem ahiret için kapsamlı bir af ve yardım talebi içerir:
Arapça:
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Okunuşu:
Rabbenâ lâ tuâhiznâ in nesînâ ev ahta'nâ. Rabbenâ velâ tahmil aleynâ isran kemâ hameltehû ale'llezîne min kablinâ. Rabbenâ velâ tuhammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih. Va'fü annâ vağfir lenâ verhamnâ. Ente mevlânâ fensurnâ ale'l-kavmi'l-kâfirîn
Ramazan'ın duayla olan ilişkisi yalnızca bir gelenek meselesi değildir. Bakara suresi 186. ayette Allah, kullarının kendisine dua ettiğinde icabet edeceğini doğrudan bildirir. Bu ayet Ramazan orucu ayetleriyle birlikte iner ve pek çok müfessir bunu tesadüf değil, kasıtlı bir yerleşim olarak değerlendirir. Ramazan ayı boyunca dua etmek, bu bağlamda ibadet takviminin ayrılmaz bir parçası hâline gelir.
İftar Duası: Kaynağı ve Metni
İftarda orucu açarken okunan en yaygın dua, Ebu Davud'un Sünen'inde İbn Ömer'den rivayet edilen şu cümledir:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zameu vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşaallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın dilemesiyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebu Davud, Sünen, Kitabu's-Savm
Bu dua kısa olmakla birlikte iftarın ruhunu yansıtır; şükrü, bedensel rahatlama ile manevi kazancı bir arada dile getirir. Bazı kaynaklarda "Allahümme leke sumtü..." şeklinde başlayan dua da geçmekle birlikte bu rivayetin zayıf olduğu hadis âlimleri tarafından belirtilmiştir. Dolayısıyla yukarıdaki Ebu Davud rivayeti daha sağlam bir kaynağa dayanmaktadır.
Kadir Gecesi Duası
Ramazan'ın son on gününde aranması tavsiye edilen Kadir Gecesi, özellikle dua için eşsiz bir fırsat olarak değerlendirilir. Hz. Aişe, Peygamberimize "Kadir Gecesi'ne denk gelirsem ne diyeyim?" diye sorar. Hz. Peygamber'in öğrettiği dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tuhibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Sünen, Deavat; İbn Mace, Sünen, Dua
Bu dua hem kısa hem de son derece anlamlıdır. İçeriğinde dünyevi bir istek değil, doğrudan affedilme talebi bulunur. Ramazan boyunca, özellikle son on gecede tekrar tekrar okunması tavsiye edilmiştir.
Sahur Vaktinde Okunabilecek Dua
Sahur vakti, Kur'an'da "seher vakti" olarak geçer ve bu vakitte istiğfar edenlerin Allah tarafından övüldüğü bildirilir. Âl-i İmran suresi 17. ayette "seher vakitlerinde bağışlanma dileyenler" Allah'ın sevdiği kullar arasında sayılır.
Sahur için özel ve bağımsız bir dua metni hadislerde ayrıca belirtilmemiştir. Ancak bu vakitte istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ve Allah'tan af dilemek Kur'an'a dayanan bir uygulamadır. Bunun yanı sıra sabah namazı öncesinde okunan dua ve zikirler de bu vakitle örtüşür.
Ramazan Boyunca Okunabilecek Kur'an Duaları
Kur'an'da pek çok dua cümlesi bulunur ve bunlar Ramazan'da da okunabilir. Öne çıkan birkaç tanesi şöyledir:
Bakara suresi 286. ayetin sonundaki dua, hem dünya hem ahiret için kapsamlı bir af ve yardım talebi içerir:
Arapça:
رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Okunuşu:
Rabbenâ lâ tuâhiznâ in nesînâ ev ahta'nâ. Rabbenâ velâ tahmil aleynâ isran kemâ hameltehû ale'llezîne min kablinâ. Rabbenâ velâ tuhammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih. Va'fü annâ vağfir lenâ verhamnâ. Ente mevlânâ fensurnâ ale'l-kavmi'l-kâfirîn
