OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan, yılın on iki ayı içinde duaların en yoğun biçimde yapıldığı mübarek bir aydır. Bu ayda okunması tavsiye edilen dualar arasında iftar ve sahur duaları, Kadir Gecesi'ne mahsus dua, istiğfar, salavat ve çeşitli Kur'an duaları öne çıkar. Bunların bir kısmı doğrudan hadis kaynaklarında rivayet edilmiş; bir kısmı ise Kur'an'daki dua içeren ayetlerden alınmıştır.
Ramazan'da dua etmek için belirli bir kalıba ya da listeye ihtiyaç yoktur; ancak bu ayın kendine özgü anları vardır ve o anlara uygun bazı dualar kaynaklarda açıkça belirtilmiştir. İftar vakti, seher vakti, Kadir Gecesi ve her namazın ardı bunların başında gelir. Aşağıda bu anlara ait kaynaklı dualar, doğruluğu tartışmalı bilgilerden ayrılarak aktarılmıştır.
İftar anı, duanın kabul olduğu vakitler arasında hadislerde geçen bir zaman dilimidir. Tirmizî'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber'in iftarda şu duayı okuduğu nakledilmiştir:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zamaü vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşâallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın dilemesiyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm 22; aynı zamanda Dârekutnî'de de yer alır.
Bazı kaynaklarda "Allahümme leke sumtü..." şeklinde başlayan bir iftar duası da yaygın biçimde aktarılır; ancak bu rivayetin zayıf olduğu hadis âlimleri tarafından belirtilmiştir. Bu nedenle yukarıda verilen Ebû Dâvûd rivayeti daha sağlam bir tercih olarak öne çıkmaktadır.
Sahur vakti, yani gecenin son üçte biri, Kur'an'da müminlerin vasfı sayılırken "seher vakitlerinde istiğfar edenler" ifadesiyle geçer (Âl-i İmrân, 3/17). Bu vakitte istiğfar etmek ve Allah'a yönelmek, Ramazan'da özellikle değer taşır.
Hadislerde gecenin son üçte birinde Allah'ın dünya semasına inip "Dua eden yok mu, dua edeyim; isteyen yok mu, vereyim; istiğfar eden yok mu, bağışlayayım" buyurduğu rivayet edilir (Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168). Bu vakit için belirlenmiş tek bir kalıp dua yoktur; kişi kendi diliyle ya da Kur'an'dan öğrendiği dualarla Allah'a yönelebilir. Ancak istiğfar bu vaktin en belirgin ameli olarak kaynaklarda yer alır.
Ramazan'ın son on gününde aranması tavsiye edilen Kadir Gecesi için Hz. Aişe, Hz. Peygamber'e "Bu geceye denk gelirsem ne diyeyim?" diye sormuş; Hz. Peygamber şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tühibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât 84; İbn Mâce, Duâ 5. Tirmizî bu hadisi hasen sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu dua, Ramazan'ın son on gecesinde okunması en sağlam kaynağa dayanan duadır. Kaç defa okunması gerektiğine dair kaynaklarda belirli bir sayı verilmemiştir; kişi istediği kadar okuyabilir.
Kur'an'da pek çok dua cümlesi bulunur. Bunlar doğrudan dua içeren ayetlerdir ve Ramazan'da okunmaları hem Kur'an'la bağ kurma hem de içerik olarak son derece yerindedir.
Bakara Suresi'nin son iki ayeti (Âmenerrasûlü) bu dualar arasında özellikle öne çıkar. Müslim'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber bu ayetlerin her gece okunmasını tavsiye etmiştir (Müslim, Müsâfirîn 255). Ayetlerin sonunda geçen "Rabbenâ lâ tuâhiznâ..." ile başlayan dua cümleleri, Kur'an'ın en kapsamlı kulluğunu dile getiren ifadeler arasındadır.
Bunların yanı sıra A'râf Suresi 23. ayette Hz. Âdem ve Havva'nın duası, İbrâhîm Suresi 40-41. ayette Hz. İbrâhîm'in duası ve Enbiyâ Suresi 87. ayette Hz. Yûnus'un duası Kur'an'da geçen ve dua olarak okunabilecek ayetlerdir. Bu ayetleri Ramazan'da Kur'an okurken dikkatle geçmek, anlayarak tekrar etmek kişinin ibadetini derinleştirir.
Ramazan'ın üç bölümünden ilkinin rahmet, ikincisinin mağfiret, üçüncüsünün ise cehennemden kurtuluş olduğuna dair rivayet halk arasında çok yaygındır
Ramazan'da dua etmek için belirli bir kalıba ya da listeye ihtiyaç yoktur; ancak bu ayın kendine özgü anları vardır ve o anlara uygun bazı dualar kaynaklarda açıkça belirtilmiştir. İftar vakti, seher vakti, Kadir Gecesi ve her namazın ardı bunların başında gelir. Aşağıda bu anlara ait kaynaklı dualar, doğruluğu tartışmalı bilgilerden ayrılarak aktarılmıştır.
İftar Vakti Okunacak Dua
İftar anı, duanın kabul olduğu vakitler arasında hadislerde geçen bir zaman dilimidir. Tirmizî'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber'in iftarda şu duayı okuduğu nakledilmiştir:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebe'z-zamaü vebtelletil-urûku ve sebete'l-ecru inşâallah.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın dilemesiyle ecir sabit oldu."
Kaynağı:
Ebû Dâvûd, Savm 22; aynı zamanda Dârekutnî'de de yer alır.
Bazı kaynaklarda "Allahümme leke sumtü..." şeklinde başlayan bir iftar duası da yaygın biçimde aktarılır; ancak bu rivayetin zayıf olduğu hadis âlimleri tarafından belirtilmiştir. Bu nedenle yukarıda verilen Ebû Dâvûd rivayeti daha sağlam bir tercih olarak öne çıkmaktadır.
Sahur Vaktinde ve Gecenin Son Üçte Birinde Okunacak Dua
Sahur vakti, yani gecenin son üçte biri, Kur'an'da müminlerin vasfı sayılırken "seher vakitlerinde istiğfar edenler" ifadesiyle geçer (Âl-i İmrân, 3/17). Bu vakitte istiğfar etmek ve Allah'a yönelmek, Ramazan'da özellikle değer taşır.
Hadislerde gecenin son üçte birinde Allah'ın dünya semasına inip "Dua eden yok mu, dua edeyim; isteyen yok mu, vereyim; istiğfar eden yok mu, bağışlayayım" buyurduğu rivayet edilir (Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168). Bu vakit için belirlenmiş tek bir kalıp dua yoktur; kişi kendi diliyle ya da Kur'an'dan öğrendiği dualarla Allah'a yönelebilir. Ancak istiğfar bu vaktin en belirgin ameli olarak kaynaklarda yer alır.
Kadir Gecesi Duası
Ramazan'ın son on gününde aranması tavsiye edilen Kadir Gecesi için Hz. Aişe, Hz. Peygamber'e "Bu geceye denk gelirsem ne diyeyim?" diye sormuş; Hz. Peygamber şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tühibbü'l-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen çok affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı:
Tirmizî, Daavât 84; İbn Mâce, Duâ 5. Tirmizî bu hadisi hasen sahih olarak değerlendirmiştir.
Bu dua, Ramazan'ın son on gecesinde okunması en sağlam kaynağa dayanan duadır. Kaç defa okunması gerektiğine dair kaynaklarda belirli bir sayı verilmemiştir; kişi istediği kadar okuyabilir.
Kur'an'daki Dua Ayetlerinden Ramazan'da Okunabilecekler
Kur'an'da pek çok dua cümlesi bulunur. Bunlar doğrudan dua içeren ayetlerdir ve Ramazan'da okunmaları hem Kur'an'la bağ kurma hem de içerik olarak son derece yerindedir.
Bakara Suresi'nin son iki ayeti (Âmenerrasûlü) bu dualar arasında özellikle öne çıkar. Müslim'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber bu ayetlerin her gece okunmasını tavsiye etmiştir (Müslim, Müsâfirîn 255). Ayetlerin sonunda geçen "Rabbenâ lâ tuâhiznâ..." ile başlayan dua cümleleri, Kur'an'ın en kapsamlı kulluğunu dile getiren ifadeler arasındadır.
Bunların yanı sıra A'râf Suresi 23. ayette Hz. Âdem ve Havva'nın duası, İbrâhîm Suresi 40-41. ayette Hz. İbrâhîm'in duası ve Enbiyâ Suresi 87. ayette Hz. Yûnus'un duası Kur'an'da geçen ve dua olarak okunabilecek ayetlerdir. Bu ayetleri Ramazan'da Kur'an okurken dikkatle geçmek, anlayarak tekrar etmek kişinin ibadetini derinleştirir.
Ramazan'da İstiğfar ve Salavat
Ramazan'ın üç bölümünden ilkinin rahmet, ikincisinin mağfiret, üçüncüsünün ise cehennemden kurtuluş olduğuna dair rivayet halk arasında çok yaygındır
