DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan ayında dua etmenin fazileti, hem Kur'an hem de sahih hadislerle açıkça belirtilmiştir. Ramazan, duanın en güçlü biçimde karşılık bulduğu vakitlerden biri olarak tanımlanır. Bunun en temel delili, oruçlunun duasının reddedilmeyeceğine dair rivayettir.
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
"Üç kişinin duası reddedilmez: Oruçlunun iftara kadar olan duası, adil idarecinin duası ve mazlumun duası."
Bu hadis; Tirmizî (3598), İbn Mâce (1752) ve Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde rivayet edilmiştir. Alimlerin bir kısmı hadisin isnadını hasen olarak değerlendirmiştir.
Bakara suresinin 183–187. ayetleri Ramazan orucunu düzenler. Bu ayetlerin tam ortasında, 186. ayette dua konusu doğrudan gündeme gelir:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ibâdî annî fe innî karîb, ucîbu da'veted-dâ'i izâ de'ân.
Anlamı:
"Kullarım sana benden sorarlarsa, şüphesiz ben yakınım. Dua ettiğinde dua edenin duasına karşılık veririm."
(Bakara, 2:186)
Müfessirler bu ayetin oruç ayetlerinin arasına yerleştirilmesini tesadüf olarak görmez. Taberî başta olmak üzere pek çok müfessir, bu konumun Ramazan'da duanın özellikle teşvik edildiğine işaret ettiğini belirtmiştir.
Ramazan'ın tamamı dua açısından kıymetli olmakla birlikte, hadis kaynaklarında bazı vakitler ayrıca vurgulanmıştır.
İftar vakti bunların başında gelir. Yukarıda aktarılan hadis, oruçlunun duasının iftara kadar reddedilmeyeceğini bildirmektedir. Bu nedenle iftar sofrasına oturulmadan önce yapılan dua, Ramazan'ın en değerli dua anlarından biri olarak değerlendirilir.
Sahur vakti de bu açıdan önemlidir. Teheccüd ve seher vaktiyle ilgili hadisler Ramazan'a özgü olmasa da Ramazan gecelerinde sahura kalkan kişinin bu vakti dua ile değerlendirmesi, genel sünnet uygulamasıyla örtüşür. Allah'ın her gecenin son üçte birinde dünya semasına inerek dua edenlere icabet edeceğine dair rivayet, Buhârî (1145) ve Müslim'de (758) yer almaktadır.
Kadir Gecesi ise Ramazan'ın en yüksek fazileti taşıyan gecesidir. Hz. Aişe (r.a.), Kadir Gecesi'nde ne dua edeceğini sorduğunda Hz. Peygamber (s.a.v.) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni affet."
Kaynağı:
Tirmizî, 3513; İbn Mâce, 3850. Tirmizî bu hadisi hasen sahih olarak nitelendirmiştir.
Alimlerin bu konudaki açıklamaları birkaç noktada yoğunlaşır. Oruç, nefsin isteklerini kısıtlayan ve kalbi Allah'a yönelten bir ibadettir. Bu hal içindeki kişinin duası, sıradan bir zamandaki duadan farklı bir huşu ve samimiyetle yapılır. İbn Receb el-Hanbelî, Letâifü'l-Maârif adlı eserinde Ramazan'ı kalbin yumuşadığı ve duanın içten geldiği bir mevsim olarak tanımlar.
Bunun yanı sıra Ramazan, Allah'ın rahmetinin yoğunlaştığı, şeytanların bağlandığı ve cennet kapılarının açıldığına dair rivayetlerin işaret ettiği bir aydır. Bu ortamın duanın kabulüne zemin hazırladığı değerlendirilmektedir.
Ramazan'a özgü, yalnızca bu ayda okunması gereken özel bir dua listesi hadis kaynaklarında yer almaz. Kur'an ve sünnette yer alan tüm dualar bu ayda da okunabilir. Bununla birlikte bazı dualar Ramazan'ın ruhuna özellikle uygun düşer.
Mağfiret ve af talep eden dualar bu ayın öncelikli konularındandır. Hz. Peygamber'in Kadir Gecesi için öğrettiği yukarıdaki dua bunun en açık örneğidir. Dünya ve ahiret iyiliği için okunan Rabbena duası da yaygın biçimde tercih edilir:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Bak
Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
"Üç kişinin duası reddedilmez: Oruçlunun iftara kadar olan duası, adil idarecinin duası ve mazlumun duası."
Bu hadis; Tirmizî (3598), İbn Mâce (1752) ve Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde rivayet edilmiştir. Alimlerin bir kısmı hadisin isnadını hasen olarak değerlendirmiştir.
Kur'an Ramazan ve Dua'yı Neden Birlikte Zikreder?
Bakara suresinin 183–187. ayetleri Ramazan orucunu düzenler. Bu ayetlerin tam ortasında, 186. ayette dua konusu doğrudan gündeme gelir:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ibâdî annî fe innî karîb, ucîbu da'veted-dâ'i izâ de'ân.
Anlamı:
"Kullarım sana benden sorarlarsa, şüphesiz ben yakınım. Dua ettiğinde dua edenin duasına karşılık veririm."
(Bakara, 2:186)
Müfessirler bu ayetin oruç ayetlerinin arasına yerleştirilmesini tesadüf olarak görmez. Taberî başta olmak üzere pek çok müfessir, bu konumun Ramazan'da duanın özellikle teşvik edildiğine işaret ettiğini belirtmiştir.
Ramazan'da Duanın Kabul Olduğu Öne Çıkan Vakitler
Ramazan'ın tamamı dua açısından kıymetli olmakla birlikte, hadis kaynaklarında bazı vakitler ayrıca vurgulanmıştır.
İftar vakti bunların başında gelir. Yukarıda aktarılan hadis, oruçlunun duasının iftara kadar reddedilmeyeceğini bildirmektedir. Bu nedenle iftar sofrasına oturulmadan önce yapılan dua, Ramazan'ın en değerli dua anlarından biri olarak değerlendirilir.
Sahur vakti de bu açıdan önemlidir. Teheccüd ve seher vaktiyle ilgili hadisler Ramazan'a özgü olmasa da Ramazan gecelerinde sahura kalkan kişinin bu vakti dua ile değerlendirmesi, genel sünnet uygulamasıyla örtüşür. Allah'ın her gecenin son üçte birinde dünya semasına inerek dua edenlere icabet edeceğine dair rivayet, Buhârî (1145) ve Müslim'de (758) yer almaktadır.
Kadir Gecesi ise Ramazan'ın en yüksek fazileti taşıyan gecesidir. Hz. Aişe (r.a.), Kadir Gecesi'nde ne dua edeceğini sorduğunda Hz. Peygamber (s.a.v.) şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni affet."
Kaynağı:
Tirmizî, 3513; İbn Mâce, 3850. Tirmizî bu hadisi hasen sahih olarak nitelendirmiştir.
Oruçlunun Duası Neden Makbul Sayılır?
Alimlerin bu konudaki açıklamaları birkaç noktada yoğunlaşır. Oruç, nefsin isteklerini kısıtlayan ve kalbi Allah'a yönelten bir ibadettir. Bu hal içindeki kişinin duası, sıradan bir zamandaki duadan farklı bir huşu ve samimiyetle yapılır. İbn Receb el-Hanbelî, Letâifü'l-Maârif adlı eserinde Ramazan'ı kalbin yumuşadığı ve duanın içten geldiği bir mevsim olarak tanımlar.
Bunun yanı sıra Ramazan, Allah'ın rahmetinin yoğunlaştığı, şeytanların bağlandığı ve cennet kapılarının açıldığına dair rivayetlerin işaret ettiği bir aydır. Bu ortamın duanın kabulüne zemin hazırladığı değerlendirilmektedir.
Ramazan'da Hangi Dualar Okunabilir?
Ramazan'a özgü, yalnızca bu ayda okunması gereken özel bir dua listesi hadis kaynaklarında yer almaz. Kur'an ve sünnette yer alan tüm dualar bu ayda da okunabilir. Bununla birlikte bazı dualar Ramazan'ın ruhuna özellikle uygun düşer.
Mağfiret ve af talep eden dualar bu ayın öncelikli konularındandır. Hz. Peygamber'in Kadir Gecesi için öğrettiği yukarıdaki dua bunun en açık örneğidir. Dünya ve ahiret iyiliği için okunan Rabbena duası da yaygın biçimde tercih edilir:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru."
Kaynağı:
Bak
