DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Yemek duasının Türkçe anlamı, "Allahümme barik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâben-nâr" şeklinde bilinen duanın karşılığıdır: "Allah'ım, bize verdiğin rızıkta bize bereket ver ve bizi cehennem azabından koru." Bu dua, yemek öncesinde veya sonrasında okunabilecek kısa ve anlamlı bir niyaz olarak halk arasında yaygın biçimde kullanılmaktadır.
Ancak bu duanın Hz. Peygamber'e ait sahih bir hadisle sabit olduğunu kesin olarak söylemek güçtür. Hadis kaynaklarında yemek duası olarak aktarılan rivayetlerin bir kısmı zayıf ya da kaynağı tartışmalı olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle söz konusu duayı kullananlar için bir sorun yoktur; fakat "Peygamberimizin yemek duası budur" şeklinde kesin bir atıf yapmaktan kaçınmak daha doğrudur.
Yemek öncesinde okunması sünnet olan şey ise Besmele'dir. "Bismillah" diyerek başlamak, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça tavsiye edilmiştir. Besmeleyi unutanlar için de "Bismillahi evvelihî ve âhirih" — yani "Başında da sonunda da Allah'ın adıyla" — ifadesini okumak hadislerde yer almaktadır. (Ebû Dâvûd, Et'ime, 15; Tirmizî, Et'ime, 47)
Halk arasında "yemek duası" olarak bilinen ve yaygın biçimde okunan dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allahümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Allah'ım, bize verdiğin rızıkta bize bereket ver ve bizi cehennem azabından koru."
Bu duanın kaynağına gelince: İbn Sünni'nin "Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle" adlı eserinde ve bazı hadis mecmualarında yemek duası olarak geçmektedir; ancak hadis âlimleri bu rivayetin senedi konusunda farklı değerlendirmeler yapmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu duayı yemek duası olarak kaynaklarında yer vermektedir. Dolayısıyla bu duayı okumak güzel bir niyet ve ibadettir; yalnızca sahih hadisle sabit bir sünnet olarak sunmaktan kaçınmak gerekir.
Yemek duası denildiğinde akla ilk gelmesi gereken aslında Besmele'dir. Hz. Peygamber'in hadislerinde yemeğe başlarken "Bismillah" demek açıkça tavsiye edilmiştir.
Okunuşu: Bismillâh.
Anlamı: "Allah'ın adıyla."
Yemeğe başlarken Besmele'yi unutan biri için şu ifade okunur:
Okunuşu: Bismillâhi evvelehû ve âhirehû.
Anlamı: "Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Bu rivayet Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de yer almaktadır. Yani yemeğe başlarken Besmele çekmek, sahih hadislerle sabit olan bir sünnettir ve bu açıdan yemek öncesi için en sağlam dinî dayanak budur.
Yemek sonrasında okunacak duaya ilişkin hadis kaynaklarında birkaç farklı rivayet bulunmaktadır. Bunların en çok bilineni şudur:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Bu dua Ebû Dâvûd (Kitabü'l-Et'ime, 52) ve Tirmizî'de rivayet edilmektedir. Yemek sonrasında şükür ifadesi olarak okunması tavsiye edilen rivayetler arasında yer almaktadır.
Kur'an'da "yemek duası" adıyla belirlenmiş özel bir dua bulunmamaktadır. Kur'an, rızkın Allah'tan geldiğini, nimetlere şükredilmesi gerektiğini ve helal yemenin önemini pek çok ayette vurgular; ancak bunlar dua metni değil, bilgi ve emir içeren ayetlerdir.
Hadis kaynaklarında ise yemek öncesi ve sonrasına dair çeşitli rivayetler mevcuttur. Bu rivayetlerin bir kısmı sahih, bir kısmı hasen, bir kısmı ise zayıf olarak değerlendirilmiştir. "Yemek duası" ifadesi, halk arasında yerleşmiş pratik bir adlandırmadır; dinî kaynaklarda teknik bir terim olarak bu isimle geçmez.
Yemek öncesinde Besmele okunur; bu sahih hadislerle sabittir. "Allahümme bârik lenâ..." şeklindeki dua ise halk arasında hem öncesinde hem sonrasında okunmaktadır. Yemek sonrasına ait rivayetlerde ise genellikle şükür içeren dualar yer almaktadır. İkisini birbirinden ayırt etmek isteyenler için en sağlam uygulama şudur: yemek öncesi Besmele, yemek sonrası
Ancak bu duanın Hz. Peygamber'e ait sahih bir hadisle sabit olduğunu kesin olarak söylemek güçtür. Hadis kaynaklarında yemek duası olarak aktarılan rivayetlerin bir kısmı zayıf ya da kaynağı tartışmalı olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle söz konusu duayı kullananlar için bir sorun yoktur; fakat "Peygamberimizin yemek duası budur" şeklinde kesin bir atıf yapmaktan kaçınmak daha doğrudur.
Yemek öncesinde okunması sünnet olan şey ise Besmele'dir. "Bismillah" diyerek başlamak, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça tavsiye edilmiştir. Besmeleyi unutanlar için de "Bismillahi evvelihî ve âhirih" — yani "Başında da sonunda da Allah'ın adıyla" — ifadesini okumak hadislerde yer almaktadır. (Ebû Dâvûd, Et'ime, 15; Tirmizî, Et'ime, 47)
Yemek Duasının Arapça Metni, Okunuşu ve Anlamı
Halk arasında "yemek duası" olarak bilinen ve yaygın biçimde okunan dua şudur:
Arapça:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Allahümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Allah'ım, bize verdiğin rızıkta bize bereket ver ve bizi cehennem azabından koru."
Bu duanın kaynağına gelince: İbn Sünni'nin "Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle" adlı eserinde ve bazı hadis mecmualarında yemek duası olarak geçmektedir; ancak hadis âlimleri bu rivayetin senedi konusunda farklı değerlendirmeler yapmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu duayı yemek duası olarak kaynaklarında yer vermektedir. Dolayısıyla bu duayı okumak güzel bir niyet ve ibadettir; yalnızca sahih hadisle sabit bir sünnet olarak sunmaktan kaçınmak gerekir.
Yemek Öncesinde Okunması Sünnet Olan Şey: Besmele
Yemek duası denildiğinde akla ilk gelmesi gereken aslında Besmele'dir. Hz. Peygamber'in hadislerinde yemeğe başlarken "Bismillah" demek açıkça tavsiye edilmiştir.
Okunuşu: Bismillâh.
Anlamı: "Allah'ın adıyla."
Yemeğe başlarken Besmele'yi unutan biri için şu ifade okunur:
Okunuşu: Bismillâhi evvelehû ve âhirehû.
Anlamı: "Başında da sonunda da Allah'ın adıyla."
Bu rivayet Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de yer almaktadır. Yani yemeğe başlarken Besmele çekmek, sahih hadislerle sabit olan bir sünnettir ve bu açıdan yemek öncesi için en sağlam dinî dayanak budur.
Yemek Sonrasında Okunan Dua
Yemek sonrasında okunacak duaya ilişkin hadis kaynaklarında birkaç farklı rivayet bulunmaktadır. Bunların en çok bilineni şudur:
Arapça:
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Okunuşu:
Elhamdülillâhillezî et'amenâ ve sekânâ ve ce'alenâ müslimîn.
Anlamı:
"Bizi yediren, içiren ve Müslüman kılan Allah'a hamdolsun."
Bu dua Ebû Dâvûd (Kitabü'l-Et'ime, 52) ve Tirmizî'de rivayet edilmektedir. Yemek sonrasında şükür ifadesi olarak okunması tavsiye edilen rivayetler arasında yer almaktadır.
"Yemek Duası" İfadesi Kur'an veya Hadislerde Bu Adla Geçiyor mu?
Kur'an'da "yemek duası" adıyla belirlenmiş özel bir dua bulunmamaktadır. Kur'an, rızkın Allah'tan geldiğini, nimetlere şükredilmesi gerektiğini ve helal yemenin önemini pek çok ayette vurgular; ancak bunlar dua metni değil, bilgi ve emir içeren ayetlerdir.
Hadis kaynaklarında ise yemek öncesi ve sonrasına dair çeşitli rivayetler mevcuttur. Bu rivayetlerin bir kısmı sahih, bir kısmı hasen, bir kısmı ise zayıf olarak değerlendirilmiştir. "Yemek duası" ifadesi, halk arasında yerleşmiş pratik bir adlandırmadır; dinî kaynaklarda teknik bir terim olarak bu isimle geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemek duası yemekten önce mi sonra mı okunur?
Yemek öncesinde Besmele okunur; bu sahih hadislerle sabittir. "Allahümme bârik lenâ..." şeklindeki dua ise halk arasında hem öncesinde hem sonrasında okunmaktadır. Yemek sonrasına ait rivayetlerde ise genellikle şükür içeren dualar yer almaktadır. İkisini birbirinden ayırt etmek isteyenler için en sağlam uygulama şudur: yemek öncesi Besmele, yemek sonrası
