SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan, duanın en çok kabul olduğu vakitleri barındıran mübarek bir aydır. Bu ayda nasıl dua edileceğini merak edenler için temel cevap şudur: Ramazan'da dua, temiz bir niyet ve huşu ile yönelmek, Kur'an ve hadislerde geçen dua vakitlerini değerlendirmek ve Hz. Peygamber'den rivayet edilen dualara başvurmak üzerine kuruludur. Sıradan bir günden farklı olarak Ramazan, iftar anı, sahur vakti ve Kadir Gecesi gibi özel zaman dilimlerini içinde barındırır; bu vakitler duanın kalitesini doğrudan etkiler.
Ramazan'da duanın bu denli önemsenmesinin temelinde bir ayet yatar. Bakara Suresi'nde oruç ayetlerinin hemen ortasına yerleştirilmiş bir ayette Allah şöyle buyurur:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ibâdî annî fe innî karîb, ucîbu da'veted-dâi izâ de'ân.
Anlamı:
"Kullarım sana beni sorarlarsa, şüphesiz ben yakınım. Dua edenin duasına, bana dua ettiğinde karşılık veririm." (Bakara, 2/186)
Bu ayetin oruç ayetlerinin arasına yerleştirilmesi, tefsirlerde Ramazan ile dua arasındaki derin bağa işaret eden bir düzenleme olarak değerlendirilir.
Ramazan'da her an dua edilebilir; ancak bazı vakitler hadislerde özellikle vurgulanmıştır.
İftar anı bu vakitlerin başında gelir. Hz. Peygamber'den rivayet edilen bir hadiste "Oruçlunun iftar anındaki duası reddedilmez" buyurulmuştur. (İbn Mâce, Sıyâm, 48) Bu nedenle iftarı beklerken, sofra kurulmuş ve ezan henüz okunmamışken yapılan dua, Ramazan'ın en kıymetli dua anlarından biri olarak kabul edilir.
Sahur vakti de ihmal edilmemesi gereken bir zaman dilimidir. Gece yarısından sonra ve özellikle seher vaktinde Allah'ın kullarına yaklaştığına dair hadisler, Ramazan'daki sahur uyanıklığını sıradan bir yemek vaktinin ötesine taşır. Teheccüd namazı kılınıyor ya da sahura kalkılıyorsa bu vakitte yapılan dua son derece değerlidir.
Kadir Gecesi ise Ramazan'ın son on günü içinde aranır ve bin aydan hayırlı olduğu Kur'an'da belirtilir (Kadir, 97/3). Hz. Aişe'nin, bu gecede hangi duayı okuyacağını sorması üzerine Hz. Peygamber şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni affet."
Kaynağı: Tirmizî, Daavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5
Ramazan'da dua etmek için özel bir ritüel zorunlu değildir. Abdestli olmak tercih edilir ancak her dua için şart değildir. Kıbleye yönelmek, elleri açmak ve içten bir niyet taşımak yeterlidir.
Duaya başlamadan önce Allah'a hamd etmek, ardından Hz. Peygamber'e salavat getirmek, sonra ihtiyacı dile getirmek ve duayı yine salavat ile bitirmek, hadislerde tavsiye edilen bir yapıdır. Tirmizî'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber, dua eden birisinin salavat getirmeden bitirdiğini görünce "Bu kişi acele etti" demiştir. (Tirmizî, Daavât, 64)
Dua Türkçe de yapılabilir. İnsanın kendi dilinde, samimi ve doğal biçimde Allah'a yönelmesi, ezbere okunmuş fakat içi boş bir duadan daha değerlidir. Kur'an ve hadislerde geçen dualara başvurmak, bu duaların anlam ve bağlamını öğrenmek ise duayı daha bilinçli kılar.
Hz. Peygamber'in Ramazan'da sıkça okuduğuna dair rivayetler bulunan ya da Kur'an'da geçen dua cümleleri aşağıda verilmiştir.
Rabbena duaları: Kur'an'da "Rabbenâ..." diye başlayan pek çok dua cümlesi bulunur. Bakara Suresi'nin son iki ayeti (2/285-286), Ramazan'da özellikle tavsiye edilir ve Hz. Peygamber'in bu ayetlere önem verdiğine dair rivayetler Buhârî ve Müslim'de yer alır.
İstiğfar: Ramazan boyunca çokça istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ya da "Allâhümme inneke afüvvün..." duasını okumak hadislerde teşvik edilmiştir. Ramazan'ın üç bölümünden sonuncusunun cehennemden kurtuluş (itk) olduğu rivayetine dayanan bu tavsiye, İbn Huzeyme'nin Sahîh'inde geçer; ancak bu rivayetin zayıf olduğunu belirten hadis âlimleri de vardır.
Fatiha Suresi: Her namazda okunan Fatiha, aynı zamanda bir dua suresidir. "İyyâke na'budü ve iyyâke nesteîn" (Yalnız sana ibadet eder, yalnız senden yardım dileriz) ve "İhdin
Ramazan'da duanın bu denli önemsenmesinin temelinde bir ayet yatar. Bakara Suresi'nde oruç ayetlerinin hemen ortasına yerleştirilmiş bir ayette Allah şöyle buyurur:
Arapça:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ
Okunuşu:
Ve izâ seeleke ibâdî annî fe innî karîb, ucîbu da'veted-dâi izâ de'ân.
Anlamı:
"Kullarım sana beni sorarlarsa, şüphesiz ben yakınım. Dua edenin duasına, bana dua ettiğinde karşılık veririm." (Bakara, 2/186)
Bu ayetin oruç ayetlerinin arasına yerleştirilmesi, tefsirlerde Ramazan ile dua arasındaki derin bağa işaret eden bir düzenleme olarak değerlendirilir.
Ramazan'da Duanın En Kıymetli Vakitleri
Ramazan'da her an dua edilebilir; ancak bazı vakitler hadislerde özellikle vurgulanmıştır.
İftar anı bu vakitlerin başında gelir. Hz. Peygamber'den rivayet edilen bir hadiste "Oruçlunun iftar anındaki duası reddedilmez" buyurulmuştur. (İbn Mâce, Sıyâm, 48) Bu nedenle iftarı beklerken, sofra kurulmuş ve ezan henüz okunmamışken yapılan dua, Ramazan'ın en kıymetli dua anlarından biri olarak kabul edilir.
Sahur vakti de ihmal edilmemesi gereken bir zaman dilimidir. Gece yarısından sonra ve özellikle seher vaktinde Allah'ın kullarına yaklaştığına dair hadisler, Ramazan'daki sahur uyanıklığını sıradan bir yemek vaktinin ötesine taşır. Teheccüd namazı kılınıyor ya da sahura kalkılıyorsa bu vakitte yapılan dua son derece değerlidir.
Kadir Gecesi ise Ramazan'ın son on günü içinde aranır ve bin aydan hayırlı olduğu Kur'an'da belirtilir (Kadir, 97/3). Hz. Aişe'nin, bu gecede hangi duayı okuyacağını sorması üzerine Hz. Peygamber şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allâhümme inneke afüvvün tühibbül-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım, sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni affet."
Kaynağı: Tirmizî, Daavât, 84; İbn Mâce, Duâ, 5
Ramazan'da Dua Nasıl Yapılır?
Ramazan'da dua etmek için özel bir ritüel zorunlu değildir. Abdestli olmak tercih edilir ancak her dua için şart değildir. Kıbleye yönelmek, elleri açmak ve içten bir niyet taşımak yeterlidir.
Duaya başlamadan önce Allah'a hamd etmek, ardından Hz. Peygamber'e salavat getirmek, sonra ihtiyacı dile getirmek ve duayı yine salavat ile bitirmek, hadislerde tavsiye edilen bir yapıdır. Tirmizî'de yer alan bir rivayette Hz. Peygamber, dua eden birisinin salavat getirmeden bitirdiğini görünce "Bu kişi acele etti" demiştir. (Tirmizî, Daavât, 64)
Dua Türkçe de yapılabilir. İnsanın kendi dilinde, samimi ve doğal biçimde Allah'a yönelmesi, ezbere okunmuş fakat içi boş bir duadan daha değerlidir. Kur'an ve hadislerde geçen dualara başvurmak, bu duaların anlam ve bağlamını öğrenmek ise duayı daha bilinçli kılar.
Ramazan'da Okunabilecek Kaynaklı Dualar
Hz. Peygamber'in Ramazan'da sıkça okuduğuna dair rivayetler bulunan ya da Kur'an'da geçen dua cümleleri aşağıda verilmiştir.
Rabbena duaları: Kur'an'da "Rabbenâ..." diye başlayan pek çok dua cümlesi bulunur. Bakara Suresi'nin son iki ayeti (2/285-286), Ramazan'da özellikle tavsiye edilir ve Hz. Peygamber'in bu ayetlere önem verdiğine dair rivayetler Buhârî ve Müslim'de yer alır.
İstiğfar: Ramazan boyunca çokça istiğfar etmek, yani "Estağfirullah" demek ya da "Allâhümme inneke afüvvün..." duasını okumak hadislerde teşvik edilmiştir. Ramazan'ın üç bölümünden sonuncusunun cehennemden kurtuluş (itk) olduğu rivayetine dayanan bu tavsiye, İbn Huzeyme'nin Sahîh'inde geçer; ancak bu rivayetin zayıf olduğunu belirten hadis âlimleri de vardır.
Fatiha Suresi: Her namazda okunan Fatiha, aynı zamanda bir dua suresidir. "İyyâke na'budü ve iyyâke nesteîn" (Yalnız sana ibadet eder, yalnız senden yardım dileriz) ve "İhdin
