OguzYalcin
Kayıtlı Kullanıcı
Ramazan, Müslümanların dua ve ibadet hayatını yoğunlaştırdığı, her anın ayrı bir değer taşıdığı kutsal bir aydır. Bu süreçte okunabilecek ramazan duaları hem Arapça kaynaklarda hem de hadis literatüründe yer almakta; iftar, sahur, teravih ve genel ibadet vakitlerini kapsayan zengin bir dua geleneği sunmaktadır. Bu yazıda o duaların Arapça metinlerine, Türkçe okunuşlarına ve anlamlarına ulaşabilirsiniz.
Ramazan duaları denildiğinde akla yalnızca tek bir metin gelmez. Sahur vakti okunacak duadan iftar duasına, Kadir Gecesi'ne özgü duadan ayın girişinde okunan duaya kadar farklı vakitler için farklı kaynaklı dualar mevcuttur. Bunların bir kısmı doğrudan Kur'an ayetlerinden, bir kısmı ise sahih hadis kaynaklarından gelmektedir.
Ramazan hilalini gördükten sonra veya ayın girişinde okunması tavsiye edilen dua, hadis kaynaklarında yer almaktadır. İbn Ömer'den rivayet edilen bu dua, Tirmizî'de geçmektedir.
Arapça:
اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَالْإِيمَانِ، وَالسَّلَامَةِ وَالْإِسْلَامِ، وَالتَّوْفِيقِ لِمَا تُحِبُّ وَتَرْضَى، رَبُّنَا وَرَبُّكَ اللَّهُ
Okunuşu:
Allahümme ehhillehü aleynâ bil-emni vel-îmân, ves-selâmeti vel-islâm, vet-tevfîki limâ tuhibbu ve terdâ, Rabbünâ ve Rabbükellâh.
Anlamı:
"Allah'ım! Bu ayı bize güven ve iman, esenlik ve İslam ile, Senin sevip razı olduğun şeylere muvaffak olmakla başlat. Bizim de senin de Rabbın Allah'tır."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 52
Hadis kaynaklarında sahura özgü belirlenmiş sabit bir dua metni bulunmamakla birlikte, sahur vaktinin duaların kabul olduğu bir zaman dilimi olduğuna dair rivayetler mevcuttur. Nitekim Bakara Suresi'nin 187. ayetinde sahur vakti Allah'ın kullarına yakın olduğu bir an olarak değerlendirilmiş; âlimlerin büyük çoğunluğu bu vakti istiğfar ve dua için değerlendirmeyi tavsiye etmiştir.
Sahurda okunabilecek, Kur'an'da geçen ve dua niteliği taşıyan ayetlerden biri şudur:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet
İftar anında okunacak dua, hadis kaynaklarında yer almakta ve bu konuda birden fazla rivayet bulunmaktadır. En yaygın olanı Ebû Dâvûd'da geçen şu duadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebez-zameu vebtelleti'l-urûku ve sebete'l-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Savm, 22
Bunun yanı sıra İbn Mâce'de geçen şu dua da iftar vakti okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allahümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve Senin rızkınla iftar ettim."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Savm, 22 (senedi tartışmalı olmakla birlikte yaygın biçimde nakledilmiştir)
Kadir Gecesi'nde okunacak dua konusunda Hz. Aişe validemizden rivayet edilen sahih bir hadis mevcuttur. Hz. Aişe, Peygamberimize Kadir Gecesi'ne denk gelirse ne okuyacağını sormuş; Peygamberimiz şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tuhibbul-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 84; İbn Mâce, Dua, 5
Bu dua, Ramazan'ın son on gecesinde ve özellikle tek gecelerde sıklıkla okunabilir. Hadiste belirli bir tekrar sayısı zikredilmemiştir.
Ramazan duaları denildiğinde akla yalnızca tek bir metin gelmez. Sahur vakti okunacak duadan iftar duasına, Kadir Gecesi'ne özgü duadan ayın girişinde okunan duaya kadar farklı vakitler için farklı kaynaklı dualar mevcuttur. Bunların bir kısmı doğrudan Kur'an ayetlerinden, bir kısmı ise sahih hadis kaynaklarından gelmektedir.
Ramazan Ayının Girişinde Okunan Dua
Ramazan hilalini gördükten sonra veya ayın girişinde okunması tavsiye edilen dua, hadis kaynaklarında yer almaktadır. İbn Ömer'den rivayet edilen bu dua, Tirmizî'de geçmektedir.
Arapça:
اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَالْإِيمَانِ، وَالسَّلَامَةِ وَالْإِسْلَامِ، وَالتَّوْفِيقِ لِمَا تُحِبُّ وَتَرْضَى، رَبُّنَا وَرَبُّكَ اللَّهُ
Okunuşu:
Allahümme ehhillehü aleynâ bil-emni vel-îmân, ves-selâmeti vel-islâm, vet-tevfîki limâ tuhibbu ve terdâ, Rabbünâ ve Rabbükellâh.
Anlamı:
"Allah'ım! Bu ayı bize güven ve iman, esenlik ve İslam ile, Senin sevip razı olduğun şeylere muvaffak olmakla başlat. Bizim de senin de Rabbın Allah'tır."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 52
Sahur Vakti Duası
Hadis kaynaklarında sahura özgü belirlenmiş sabit bir dua metni bulunmamakla birlikte, sahur vaktinin duaların kabul olduğu bir zaman dilimi olduğuna dair rivayetler mevcuttur. Nitekim Bakara Suresi'nin 187. ayetinde sahur vakti Allah'ın kullarına yakın olduğu bir an olarak değerlendirilmiş; âlimlerin büyük çoğunluğu bu vakti istiğfar ve dua için değerlendirmeyi tavsiye etmiştir.
Sahurda okunabilecek, Kur'an'da geçen ve dua niteliği taşıyan ayetlerden biri şudur:
Arapça:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Okunuşu:
Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhirati haseneten ve kınâ azâben-nâr.
Anlamı:
"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru."
Kaynağı: Bakara Suresi, 201. ayet
İftar Duası
İftar anında okunacak dua, hadis kaynaklarında yer almakta ve bu konuda birden fazla rivayet bulunmaktadır. En yaygın olanı Ebû Dâvûd'da geçen şu duadır:
Arapça:
ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ
Okunuşu:
Zehebez-zameu vebtelleti'l-urûku ve sebete'l-ecru inşâallâh.
Anlamı:
"Susuzluk gitti, damarlar ıslandı ve Allah'ın izniyle ecir sabit oldu."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Savm, 22
Bunun yanı sıra İbn Mâce'de geçen şu dua da iftar vakti okunabilir:
Arapça:
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Okunuşu:
Allahümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Anlamı:
"Allah'ım! Senin için oruç tuttum ve Senin rızkınla iftar ettim."
Kaynağı: Ebû Dâvûd, Savm, 22 (senedi tartışmalı olmakla birlikte yaygın biçimde nakledilmiştir)
Kadir Gecesi Duası
Kadir Gecesi'nde okunacak dua konusunda Hz. Aişe validemizden rivayet edilen sahih bir hadis mevcuttur. Hz. Aişe, Peygamberimize Kadir Gecesi'ne denk gelirse ne okuyacağını sormuş; Peygamberimiz şu duayı öğretmiştir:
Arapça:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Okunuşu:
Allahümme inneke afüvvün tuhibbul-afve fa'fü annî.
Anlamı:
"Allah'ım! Sen affedicisin, affetmeyi seversin; beni de affet."
Kaynağı: Tirmizî, Deavât, 84; İbn Mâce, Dua, 5
Bu dua, Ramazan'ın son on gecesinde ve özellikle tek gecelerde sıklıkla okunabilir. Hadiste belirli bir tekrar sayısı zikredilmemiştir.
