SelinKilic
Kayıtlı Kullanıcı
Tesbih çekmek, belirli zikir cümlelerini sırayla ve sayarak tekrarlamak demektir. En yaygın uygulamada namazın ardından sırasıyla 33 kez "Sübhanallah", 33 kez "Elhamdülillah" ve 33 kez "Allahu Ekber" denilir; ardından 1 kez de "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr" cümlesiyle zikir tamamlanır. Bu uygulama, Hz. Peygamber'in hadislerinde açıkça geçmektedir ve tesbih çekmenin en temel biçimi olarak bilinmektedir.
Tesbih kelimesi Arapça "s-b-h" kökünden gelir ve Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih etmek anlamını taşır. "Sübhanallah" da bu kökten türemiş olup "Allah'ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim" demektir. Tesbih çekmek hem namaz sonrasında hem de günün herhangi bir vaktinde yapılabilen bir zikirdir.
Namaz sonrası tesbih çekmenin usulü, Müslim'in Sahih'inde Hz. Ebu Hüreyre'den rivayet edilen hadise dayanır. Buna göre her farz namazın ardından şu sırayla zikir yapılır:
33 kez: Sübhanallah (سُبْحَانَ اللّٰهِ)
Anlamı: Allah'ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim.
33 kez: Elhamdülillah (اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ)
Anlamı: Hamd yalnızca Allah'a aittir.
33 kez: Allahu Ekber (اَللّٰهُ أَكْبَرُ)
Anlamı: Allah en büyüktür.
Ardından 1 kez:
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
(لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Söz konusu hadiste Hz. Peygamber bu tesbihin günahları denizin köpüğü kadar çok olsa bile bağışlamaya vesile olacağını bildirmiştir. (Müslim, Mesacid, 146)
Hz. Peygamber'in tesbih sayımında parmakları kullandığı, Abdullah ibn Amr'dan gelen rivayette açıkça belirtilmektedir. (Ebu Davud, Salat, 361; Tirmizi, Daavat, 124) Bu rivayete dayanarak sağ elin parmak boğumları üzerinden sayım yapılması yaygın bir uygulamadır. Her parmakta üç boğum bulunduğundan dört parmakla on iki, her iki elde ise otuz altı boğuma ulaşılır; ancak pratikte genellikle sağ elin parmak boğumları üzerinden sayılır.
Tesbih tanesi kullanmak da câizdir. Tesbih tanesiyle sayım yapmak, parmakla saymaya göre ne daha faziletli ne de daha az faziletlidir; her ikisi de geçerli yöntemlerdir. Bazı alimler parmakla saymanın Hz. Peygamber'in uygulamasına daha uygun olduğunu söylemiş olsa da tesbih tanesinin kullanımı da sahabe döneminden itibaren bilinmektedir.
Tesbih hem sesli hem de sessiz çekilebilir; bu konuda belirleyici bir zorunluluk yoktur. Kişinin kendi ibadetine konsantrasyonunu artıran yöntem tercih edilebilir. Toplu ortamlarda başkalarını rahatsız etmeyecek biçimde alçak sesle veya içinden okunması daha uygun görülmektedir. Önemli olan zikrin kalp huzuruyla, ne söylendiğinin farkında olarak yapılmasıdır; mekanik bir tekrara dönüşmemesidir.
Hayır. "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu Ekber" zikirlerinin namaz sonrasıyla sınırlı olmadığı, günün her vaktinde okunabileceği Kur'an ve hadis kaynaklarında açıktır. Nitekim Ahzab suresi 41–42. ayetlerde "Ey iman edenler, Allah'ı çokça zikredin ve O'nu sabah akşam tespih edin" buyurulmaktadır. Namaz sonrası tesbih, bu genel zikir pratiğinin belirli bir sayı ve sırayla yapılmış özel bir biçimidir.
Tesbih çekmek için abdest zorunlu değildir. Zikir, abdestsiz hâlde de yapılabilir. Ancak namaz sonrasında çekiliyorsa kişi zaten abdestli olduğundan bu mesele pratikte çoğu zaman gündeme gelmez. Abdestli olmak zikrin huşuunu artırabilir, fakat şart değildir.
Namaz sonrası tesbih için hadislerde geçen sayı her bir zikir için 33'tür. Bunun dışında, günlük zikir olarak belirli bir sayı zorunlu değildir; kişi kendi niyetiyle istediği kadar tesbih çekebilir. Hadislerde geçmeyen sayı
Tesbih kelimesi Arapça "s-b-h" kökünden gelir ve Allah'ı her türlü eksiklikten tenzih etmek anlamını taşır. "Sübhanallah" da bu kökten türemiş olup "Allah'ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim" demektir. Tesbih çekmek hem namaz sonrasında hem de günün herhangi bir vaktinde yapılabilen bir zikirdir.
Namaz Sonrası Tesbih Nasıl Çekilir?
Namaz sonrası tesbih çekmenin usulü, Müslim'in Sahih'inde Hz. Ebu Hüreyre'den rivayet edilen hadise dayanır. Buna göre her farz namazın ardından şu sırayla zikir yapılır:
33 kez: Sübhanallah (سُبْحَانَ اللّٰهِ)
Anlamı: Allah'ı tüm noksanlıklardan tenzih ederim.
33 kez: Elhamdülillah (اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ)
Anlamı: Hamd yalnızca Allah'a aittir.
33 kez: Allahu Ekber (اَللّٰهُ أَكْبَرُ)
Anlamı: Allah en büyüktür.
Ardından 1 kez:
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
(لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
Anlamı: Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.
Söz konusu hadiste Hz. Peygamber bu tesbihin günahları denizin köpüğü kadar çok olsa bile bağışlamaya vesile olacağını bildirmiştir. (Müslim, Mesacid, 146)
Tesbih Sayarken Eller Nasıl Kullanılır?
Hz. Peygamber'in tesbih sayımında parmakları kullandığı, Abdullah ibn Amr'dan gelen rivayette açıkça belirtilmektedir. (Ebu Davud, Salat, 361; Tirmizi, Daavat, 124) Bu rivayete dayanarak sağ elin parmak boğumları üzerinden sayım yapılması yaygın bir uygulamadır. Her parmakta üç boğum bulunduğundan dört parmakla on iki, her iki elde ise otuz altı boğuma ulaşılır; ancak pratikte genellikle sağ elin parmak boğumları üzerinden sayılır.
Tesbih tanesi kullanmak da câizdir. Tesbih tanesiyle sayım yapmak, parmakla saymaya göre ne daha faziletli ne de daha az faziletlidir; her ikisi de geçerli yöntemlerdir. Bazı alimler parmakla saymanın Hz. Peygamber'in uygulamasına daha uygun olduğunu söylemiş olsa da tesbih tanesinin kullanımı da sahabe döneminden itibaren bilinmektedir.
Tesbih Çekerken Sesli mi Sessiz mi Okunur?
Tesbih hem sesli hem de sessiz çekilebilir; bu konuda belirleyici bir zorunluluk yoktur. Kişinin kendi ibadetine konsantrasyonunu artıran yöntem tercih edilebilir. Toplu ortamlarda başkalarını rahatsız etmeyecek biçimde alçak sesle veya içinden okunması daha uygun görülmektedir. Önemli olan zikrin kalp huzuruyla, ne söylendiğinin farkında olarak yapılmasıdır; mekanik bir tekrara dönüşmemesidir.
Tesbih Yalnızca Namaz Sonrasına mı Özgüdür?
Hayır. "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu Ekber" zikirlerinin namaz sonrasıyla sınırlı olmadığı, günün her vaktinde okunabileceği Kur'an ve hadis kaynaklarında açıktır. Nitekim Ahzab suresi 41–42. ayetlerde "Ey iman edenler, Allah'ı çokça zikredin ve O'nu sabah akşam tespih edin" buyurulmaktadır. Namaz sonrası tesbih, bu genel zikir pratiğinin belirli bir sayı ve sırayla yapılmış özel bir biçimidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tesbih çekmek için abdest şart mıdır?
Tesbih çekmek için abdest zorunlu değildir. Zikir, abdestsiz hâlde de yapılabilir. Ancak namaz sonrasında çekiliyorsa kişi zaten abdestli olduğundan bu mesele pratikte çoğu zaman gündeme gelmez. Abdestli olmak zikrin huşuunu artırabilir, fakat şart değildir.
Tesbih kaç kez çekilmelidir?
Namaz sonrası tesbih için hadislerde geçen sayı her bir zikir için 33'tür. Bunun dışında, günlük zikir olarak belirli bir sayı zorunlu değildir; kişi kendi niyetiyle istediği kadar tesbih çekebilir. Hadislerde geçmeyen sayı
