DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Her gün okunacak zikirler; Sübhanallah, Elhamdülillah, Allahu Ekber, Lâ ilâhe illallah ve Estağfirullah'tır. Bu zikirler hem Kur'an'da hem de sahih hadislerde geçmekte olup Hz. Peygamber (s.a.v.) tarafından da düzenli olarak okunmuştur. Günlük zikir alışkanlığı edinmek isteyenler için en sağlam başlangıç noktası bu beş temel zikirdir.
Zikir, Allah'ı anmak demektir. Kur'an'da "Beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim" (Bakara, 2/152) buyurulur. Bu ayet, zikrin yalnızca bir ibadet ritüeli değil, Allah ile kurulan karşılıklı bir bağ olduğunu ortaya koyar. Günlük hayatın içinde, namaz dışında da bu bağı canlı tutmanın en pratik yolu ise sabah-akşam düzenli okunan zikirlerdir.
Hadis kaynaklarında en sık geçen ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) tavsiye ettiği günlük zikirler şunlardır:
Sübhanallah
Arapça: سُبْحَانَ اللّٰهِ
Anlamı: "Allah her türlü eksiklikten münezzehtir."
Elhamdülillah
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ
Anlamı: "Hamd Allah'a mahsustur."
Allahu Ekber
Arapça: اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Anlamı: "Allah en büyüktür."
Lâ ilâhe illallah
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ
Anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur."
Estağfirullah
Arapça: أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ
Anlamı: "Allah'tan bağışlanma dilerim."
Bu beş zikrin her biri, Kur'an ayetlerinde ve sahih hadislerde açıkça yer almaktadır. Bunlara ek olarak salavat da günlük zikrin ayrılmaz bir parçası sayılır: "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed."
Hz. Peygamber (s.a.v.) sabah ve akşam vakitlerini zikir için özellikle önemli görmüştür. Kur'an'da da "Sabah akşam Rabbini zikret" (Ahzab, 33/42) buyurulur.
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen, hadis kaynaklarında yer alan başlıca zikirler şunlardır:
Sabah namazının ardından veya güne başlarken şu zikir okunabilir:
Arapça: أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلّٰهِ
Okunuşu: Esbahnâ ve esbahal mülkü lillâh
Anlamı: "Sabaha çıktık, mülk de Allah'a ait olarak sabaha çıktı."
Kaynağı: Müslim, Zikir, 75
Akşam için ise şu zikir rivayet edilmiştir:
Arapça: أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلّٰهِ
Okunuşu: Emseynâ ve emsel mülkü lillâh
Anlamı: "Akşama çıktık, mülk de Allah'a ait olarak akşama çıktı."
Kaynağı: Müslim, Zikir, 75
Sabah-akşam zikir uygulamasının en kapsamlı derlemesi, hadis kaynaklarında "ezkâr" veya "sabah-akşam duaları" başlıkları altında toplanmıştır. İmam Nevevî'nin Kitabü'l-Ezkâr adlı eseri bu konuda başvurulabilecek güvenilir kaynaklardan biridir.
Her namazın ardından okunacak zikirler konusunda sahih hadisler mevcuttur. Müslim'de yer alan bir rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.v.) her namazın ardından 33'er kez Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahu Ekber denmesini, ardından şu cümleyle tamamlanmasını tavsiye etmiştir:
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhu vahdehu lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr
Anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı: Müslim, Mesâcid, 146
Bu uygulama günde beş vakit tekrarlanan ve hadis kaynaklarıyla desteklenen bir günlük zikir pratiğidir.
Bazı ayetler, hadislerde günlük okunması teşvik edilen zikirler arasında sayılmıştır.
Âyetü'l-Kürsî (Bakara, 2/255), sabah-akşam okunması konusunda hadislerde özellikle zikredilen bir ayettir. Ebû Hüreyre'den gelen ve Buhârî'de yer alan rivayette bu ayetin sabah akşam okunmasının tavsiye edildiği aktarılır.
İhlâs, Felak ve Nâs sureleri de sabah akşam üçer kez okunması tavsiye edilen sureler arasındadır. Bu tavsiye Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanmaktadır.
Zikir, Allah'ı anmak demektir. Kur'an'da "Beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim" (Bakara, 2/152) buyurulur. Bu ayet, zikrin yalnızca bir ibadet ritüeli değil, Allah ile kurulan karşılıklı bir bağ olduğunu ortaya koyar. Günlük hayatın içinde, namaz dışında da bu bağı canlı tutmanın en pratik yolu ise sabah-akşam düzenli okunan zikirlerdir.
Temel Günlük Zikirler Nelerdir?
Hadis kaynaklarında en sık geçen ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) tavsiye ettiği günlük zikirler şunlardır:
Sübhanallah
Arapça: سُبْحَانَ اللّٰهِ
Anlamı: "Allah her türlü eksiklikten münezzehtir."
Elhamdülillah
Arapça: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ
Anlamı: "Hamd Allah'a mahsustur."
Allahu Ekber
Arapça: اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Anlamı: "Allah en büyüktür."
Lâ ilâhe illallah
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ
Anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur."
Estağfirullah
Arapça: أَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ
Anlamı: "Allah'tan bağışlanma dilerim."
Bu beş zikrin her biri, Kur'an ayetlerinde ve sahih hadislerde açıkça yer almaktadır. Bunlara ek olarak salavat da günlük zikrin ayrılmaz bir parçası sayılır: "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed."
Sabah ve Akşam Okunacak Zikirler
Hz. Peygamber (s.a.v.) sabah ve akşam vakitlerini zikir için özellikle önemli görmüştür. Kur'an'da da "Sabah akşam Rabbini zikret" (Ahzab, 33/42) buyurulur.
Sabah ve akşam okunması tavsiye edilen, hadis kaynaklarında yer alan başlıca zikirler şunlardır:
Sabah namazının ardından veya güne başlarken şu zikir okunabilir:
Arapça: أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلّٰهِ
Okunuşu: Esbahnâ ve esbahal mülkü lillâh
Anlamı: "Sabaha çıktık, mülk de Allah'a ait olarak sabaha çıktı."
Kaynağı: Müslim, Zikir, 75
Akşam için ise şu zikir rivayet edilmiştir:
Arapça: أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلّٰهِ
Okunuşu: Emseynâ ve emsel mülkü lillâh
Anlamı: "Akşama çıktık, mülk de Allah'a ait olarak akşama çıktı."
Kaynağı: Müslim, Zikir, 75
Sabah-akşam zikir uygulamasının en kapsamlı derlemesi, hadis kaynaklarında "ezkâr" veya "sabah-akşam duaları" başlıkları altında toplanmıştır. İmam Nevevî'nin Kitabü'l-Ezkâr adlı eseri bu konuda başvurulabilecek güvenilir kaynaklardan biridir.
Namaz Sonrası Okunacak Zikirler
Her namazın ardından okunacak zikirler konusunda sahih hadisler mevcuttur. Müslim'de yer alan bir rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.v.) her namazın ardından 33'er kez Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahu Ekber denmesini, ardından şu cümleyle tamamlanmasını tavsiye etmiştir:
Arapça: لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Okunuşu: Lâ ilâhe illallâhu vahdehu lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr
Anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir."
Kaynağı: Müslim, Mesâcid, 146
Bu uygulama günde beş vakit tekrarlanan ve hadis kaynaklarıyla desteklenen bir günlük zikir pratiğidir.
Günlük Okunması Tavsiye Edilen Ayetler
Bazı ayetler, hadislerde günlük okunması teşvik edilen zikirler arasında sayılmıştır.
Âyetü'l-Kürsî (Bakara, 2/255), sabah-akşam okunması konusunda hadislerde özellikle zikredilen bir ayettir. Ebû Hüreyre'den gelen ve Buhârî'de yer alan rivayette bu ayetin sabah akşam okunmasının tavsiye edildiği aktarılır.
İhlâs, Felak ve Nâs sureleri de sabah akşam üçer kez okunması tavsiye edilen sureler arasındadır. Bu tavsiye Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen rivayetlere dayanmaktadır.
