DenizAksoy
Kayıtlı Kullanıcı
Namaz, her rekâtında belirli duaları, sureleri ve zikirleri kapsayan yapılandırılmış bir ibadettir. Namazda okunan dualar; sübhaneke, Fatiha suresi, zamm-ı sure, rükû ve secde tesbihleri, tahiyyat (ettehiyyatü), salli-barik duaları ve son oturuşta okunan Rabbena duaları olarak sıralanabilir. Bu duaların her biri namazın belirli bir rüknüne aittir; yeri, miktarı ve okunuş biçimi fıkıh kaynaklarında ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.
Namaz yalnızca bir dizi hareketten ibaret değildir; her duruşun kendine özgü bir sözlü içeriği vardır. Tekbirle başlayan, selamla tamamlanan bu ibadet boyunca dilimizden dökülen her kelime, namazın ruhunu oluşturur. Hangi duanın nerede okunduğunu bilmek, namazı hem doğru kılmak hem de huşu içinde eda etmek için temel bir gerekliliktir.
Namaza iftitah tekbiriyle girilir; ardından eller bağlanarak sübhaneke duası okunur. Bu dua, namazın açılış duası olup "Subhânekellâhümme ve bihamdike ve tebârakesmüke ve teâlâ ceddüke ve lâ ilâhe gayruk" şeklindedir. Türkçe anlamı şöyledir: "Allah'ım! Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Seni hamd ile tesbih ederim. Senin adın mübarektir. Senin şânın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Sübhaneke, Hanefî mezhebine göre namazın her rekâtında değil, yalnızca ilk rekâtta iftitah tekbirinin ardından bir kez okunur. Diğer rekâtlarda Fatiha'ya doğrudan geçilir. Bu duanın kaynağı, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazda bu sözlerle Allah'ı tesbih ettiğine dair rivayetlere dayanmaktadır (Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Mevâkît).
Fatiha suresi, namazın her rekâtında okunması zorunlu olan ve namazın özünü oluşturan suredir. Hz. Peygamber (s.a.v.) "Fatiha'yı okumayan kimsenin namazı yoktur" buyurmuştur (Buhârî, Ezân 95; Müslim, Salât 34). Bu hadis, Fatiha'nın namazın vazgeçilmez bir rüknü olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ ۞ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَ ۞ اَلرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ ۞ مَالِكِ يَوْمِ الدّ۪ينِ ۞ اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُ ۞ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَ ۞ صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّآلّ۪ينَ
Okunuşu:
Bismillâhirrahmânirrahîm. Elhamdü lillâhi rabbil'âlemîn. Errahmânirrahîm. Mâliki yevmiddîn. İyyâke na'budü ve iyyâke neste'în. İhdinessırâtal müstakîm. Sırâtallezîne en'amte aleyhim ğayril mağdûbi aleyhim ve leddâllîn.
Anlamı:
"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. O, Rahman'dır, Rahim'dir. Din gününün sahibidir. Yalnız Sana ibadet eder, yalnız Senden yardım dileriz. Bizi doğru yola ilet; kendilerine nimet verdiklerinin yoluna. Gazaba uğrayanların ve sapkınların yoluna değil."
Kaynağı: Fatiha suresi, Kur'an-ı Kerim 1. sure, 1–7. ayetler.
Namazın ilk iki rekâtında Fatiha'nın ardından Kur'an'dan bir sure ya da en az üç ayet okunur; buna zamm-ı sure denir. Hangi surenin okunacağı konusunda belirleyici bir zorunluluk yoktur; namazı kılan kişi ezberlediği herhangi bir sureyi okuyabilir. Yaygın olarak okunan sureler arasında Ihlas, Felak, Nâs, Kevser, Asr, Fil, Kafirun gibi kısa Mekkî sureler yer alır. Nafile namazlarda ya da imamın uzun okuyabileceği namazlarda daha uzun sureler de tercih edilebilir.
Rükûa eğilindikten sonra en az üç kez "Sübhâne Rabbiyel azîm" okunur. Anlamı "Büyük Rabbimi her türlü noksanlıktan tenzih ederim" şeklindedir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) rükûda bu tesbihle Allah'ı zikrettiği sahih rivayetlerle sabittir (Müslim, Salât 207; Ebû Dâvûd, Salât 152). Rükûdan doğrulurken "Semiallâhü limen hamideh" (Allah, kendisine hamd edeni işitir) denilir; ardından "Rabbena lekel hamd" (Rabbimiz! Hamd yalnız Sanadır) denir.
Secdeye varıldığında
Namaz yalnızca bir dizi hareketten ibaret değildir; her duruşun kendine özgü bir sözlü içeriği vardır. Tekbirle başlayan, selamla tamamlanan bu ibadet boyunca dilimizden dökülen her kelime, namazın ruhunu oluşturur. Hangi duanın nerede okunduğunu bilmek, namazı hem doğru kılmak hem de huşu içinde eda etmek için temel bir gerekliliktir.
Namaza Başlarken Okunan Dua: Sübhaneke
Namaza iftitah tekbiriyle girilir; ardından eller bağlanarak sübhaneke duası okunur. Bu dua, namazın açılış duası olup "Subhânekellâhümme ve bihamdike ve tebârakesmüke ve teâlâ ceddüke ve lâ ilâhe gayruk" şeklindedir. Türkçe anlamı şöyledir: "Allah'ım! Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Seni hamd ile tesbih ederim. Senin adın mübarektir. Senin şânın yücedir. Senden başka ilah yoktur."
Sübhaneke, Hanefî mezhebine göre namazın her rekâtında değil, yalnızca ilk rekâtta iftitah tekbirinin ardından bir kez okunur. Diğer rekâtlarda Fatiha'ya doğrudan geçilir. Bu duanın kaynağı, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) namazda bu sözlerle Allah'ı tesbih ettiğine dair rivayetlere dayanmaktadır (Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Mevâkît).
Namazın Her Rekâtında Okunan Sure: Fatiha
Fatiha suresi, namazın her rekâtında okunması zorunlu olan ve namazın özünü oluşturan suredir. Hz. Peygamber (s.a.v.) "Fatiha'yı okumayan kimsenin namazı yoktur" buyurmuştur (Buhârî, Ezân 95; Müslim, Salât 34). Bu hadis, Fatiha'nın namazın vazgeçilmez bir rüknü olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Arapça:
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ ۞ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَ ۞ اَلرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ ۞ مَالِكِ يَوْمِ الدّ۪ينِ ۞ اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُ ۞ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَ ۞ صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّآلّ۪ينَ
Okunuşu:
Bismillâhirrahmânirrahîm. Elhamdü lillâhi rabbil'âlemîn. Errahmânirrahîm. Mâliki yevmiddîn. İyyâke na'budü ve iyyâke neste'în. İhdinessırâtal müstakîm. Sırâtallezîne en'amte aleyhim ğayril mağdûbi aleyhim ve leddâllîn.
Anlamı:
"Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. O, Rahman'dır, Rahim'dir. Din gününün sahibidir. Yalnız Sana ibadet eder, yalnız Senden yardım dileriz. Bizi doğru yola ilet; kendilerine nimet verdiklerinin yoluna. Gazaba uğrayanların ve sapkınların yoluna değil."
Kaynağı: Fatiha suresi, Kur'an-ı Kerim 1. sure, 1–7. ayetler.
Fatiha'nın Ardından Okunan Zamm-ı Sure
Namazın ilk iki rekâtında Fatiha'nın ardından Kur'an'dan bir sure ya da en az üç ayet okunur; buna zamm-ı sure denir. Hangi surenin okunacağı konusunda belirleyici bir zorunluluk yoktur; namazı kılan kişi ezberlediği herhangi bir sureyi okuyabilir. Yaygın olarak okunan sureler arasında Ihlas, Felak, Nâs, Kevser, Asr, Fil, Kafirun gibi kısa Mekkî sureler yer alır. Nafile namazlarda ya da imamın uzun okuyabileceği namazlarda daha uzun sureler de tercih edilebilir.
Rükûda Okunan Tesbih
Rükûa eğilindikten sonra en az üç kez "Sübhâne Rabbiyel azîm" okunur. Anlamı "Büyük Rabbimi her türlü noksanlıktan tenzih ederim" şeklindedir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) rükûda bu tesbihle Allah'ı zikrettiği sahih rivayetlerle sabittir (Müslim, Salât 207; Ebû Dâvûd, Salât 152). Rükûdan doğrulurken "Semiallâhü limen hamideh" (Allah, kendisine hamd edeni işitir) denilir; ardından "Rabbena lekel hamd" (Rabbimiz! Hamd yalnız Sanadır) denir.
Secdede Okunan Tesbih
Secdeye varıldığında
